Pers en media

ILVO persbericht - woensdag 19 januari 2011

Doctoraat DAVY PERSOONS: 'Antibioticumgebruik en -resistentie in de Belgische braadkippenproductie'

Op 75 procent van de onderzochte braadkippenbedrijven zijn antibiotica gebruikt tijdens de bestudeerde productierondes. Meestal ging het om amoxicilline, tylosine en trimethoprim-sulfonamide. De gebruikte hoeveelheden waren aanzienlijk: De onderzochte kippen stonden gemiddeld één achtste deel van hun leven onder antibiotica, met weliswaar grote verschillen tussen de bedrijven.

De verdediging vindt plaats op donderdag 20 januari om 16.00 uur in het Auditorium D van de Faculteit Diergeneeskunde Universiteit Gent Salisburylaan 133, Merelbeke

Bij de dieren (braadkippen) op het bedrijf vertoonde E. coli (een bacterie die voorkomt in de darmen) in een groot aantal gevallen resistentie (>50%) tegen ampicilline, nalidixinezuur,streptomycine, tetracycline en trimethoprim-sulfonamide.
Meer dan 58% van alle isolaten was resistent tegen vier of meer antibiotica. Slechts 4,8% was gevoelig voor alle 14 geteste middelen. Uitermate zorgwekkend was de hoge mate waarin ceftiofur resistentie werd vastgesteld, en de sterke stijging ten opzichte van enkele jaren terug ( 5% in 2002 over 28% in 2006 en 37% in 2008). Ceftiofur behoort tot de groep van de cefalosporines, een zeer belangrijke groep antibiotica voor zowel de diergeneeskunde als voor de mens.

Deze resistentie wordt veroorzaakt door een ESBL- gen (Extended spectrum Beta- lactamase) dat zich situeert op een stukje mobiel DNA van de bacterie. Eens een bacterie een dergelijk gen bevat zal ze niet alleen resistentie vertonen tegen ceftiofur, maar tegen een hele reeks Beta-lactam antibiotica waaronder penicillines en cefalosporines.

Persoons zocht verklaringen voor de hoge mate van ceftiofurresistentie in de kippensector: Er zijn een aantal bedrijfsmanagement factoren aan te wijzen (hygiëne, watermanagement, aantal voederveranderingen) en andere factoren zoals het ras, de broeierij van herkomst, het stalstrooisel en de systematische behandeling met amoxicilline. Amoxicilline-gebruik kan door kruisresistentie ook resistentie tegen cefalosporines geven. Het gebruik van ceftiofur in de broeierij speelt waarschijnlijk mee in de ontwikkeling van dergelijke hoge mate van ceftiofur resistentie. Mede door de bevindingen uit dit onderzoek hebben broeierijen recent besloten om deze techniek niet meer toe te passen, een stap in de goeie richting.

Verder onderzoek moet uitwijzen welk risico er is dat resistente bacteriën ook overgaan naar andere dieren of mensen, wanneer deze in contact komen met de betreffende levende kippen of met het kippenvlees. De (E.coli)bacteriën zelf zijn meestal ongevaarlijk voor de mens, maar omdat ze drager zijn van resistentiegenen is het belangrijk om contact ermee te vermijden, en bijvoorbeeld kippenvlees goed te bakken en de handen te wassen na contact met rauw vlees. Mocht de resistentie ook bij de mens terechtkomen, dan kan dat eventuele latere behandeling met Beta-lactam antibiotica bemoeilijken.

De relevantste bevindingen van dit doctoraat zijn inmiddels verspreid in de wetenschappelijke wereld en in de landbouwsector. Daar is men programma's aan het implementeren voor minder frequent en zorgvuldiger gebruik van antibiotica. Tegelijk zijn er inspanningen om de aangehaalde risico's op bacteriële besmettingen ( die antibiotica-behandeling nodig maken) te bestrijden.

In bijlage de uitnodiging tot de doctoraatsverdediging (met CV gegevens van Davy Persoons en een samenvatting van het doctoraat).