Pers en media

ILVO persbericht - dinsdag 19 juni 2012

ILVO op BIOTECHDAG: veredelen, kruisen en opsporen

ILVO neemt voor het eerst deel aan de biotechdag op 26 juni 2012. In het Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek worden biotechnologische technieken veeleer als een middel dan als een doel op zich ingezet in het onderzoek. Zo dient bij ILVO de (klassieke voorbeeld)plant zandraket als laboratoriummuis voor de studie van koolzaad. DNA kennis van kortsteelgras is het model voor verwante soorten als tarwe, gerst, rogge. Het gedrag en de aanwezigheid van bacteriën wordt makkelijker door te werken met fluorescente of luminescente merkers.

Drie interactieve demonstraties rond drie speerpunten in het landbouwonderzoek.

  1. ILVO is sinds jaar en dag sterk in veredeling van bepaalde landbouw- en sierteeltgewassen (om betere ziekteweerbaarheid te krijgen, meer resistentie tegen droogte – of koudestress, meer opbrengst of een interessantere voedingswaarde, langere bloei…). Tegenwoordig maken veredelaars gebruik van de zgn. merkergestuurde veredeling (‘Marker assisted selection’ of MAS). Dat is géén genetische modificatie (gentransfer). MAS maakt het wel makkelijker en sneller om op basis van de kennis van het genoom (in welke deel van het DNA zit welk kenmerk?) die nakomelingen te selecteren die een bedoeld kenmerk na de kruising effectief bezitten. Vooraf is dus grondig en uitgebreid onderzoek nodig om de genoomgebieden te identificeren die instaan voor bepaalde eigenschappen. Ook dat soort van onderzoek voert ILVO uit.
    Interactie? De bezoekers mogen zelf één stapje in het veredelingsproces uitvoeren, nl. hoe extraheer je het DNA uit een plant? Raaigras- of klaverDNA extraheren duurt net iets te lang en is te complex voor een leek. De bezoekers krijgen de opdracht om DNA te halen uit een kiwi of een banaan, of desnoods uit ananassap of een koffiefilter.
  2. Kloneren van planten in vitro en in vitro kruisingen van planten. De bezoeker participeert in het proces om uit één (sierteelt) plant duizenden exacte kopies te trekken, door een miniem deeltje van een blad, wortel, stengel zo optimaal te behandelen dat daar een volledige levensvatbare kopij van de moederplant uit groeit. De biotechnologische kennis zit hem in het creëren van die optimale omstandigheden: welk kunstmatig medium en welke andere parameters (mineralen, energiebron, plantenhormonen, licht) in en rond de glazen bokaal, plastic pot, of proefbuis maken dat …) zijn succesvol om elke specifieke plantensoort te stimuleren om zichzelf te reproduceren uit een willekeurig stukje van zichzelf ? De sierteeltsector kent deze techniek o.m. voor vermeerdering, wortelinductie, onderhoud van genenbanken, planten virusvrij maken en DNA-verdubbeling.
    In vitro cultuur wordt ook gedemonstreerd voor een zeer specifieke manier van veredelen: Je kan cellen van verschillende plantensoorten met elkaar fusioneren of je kan plantenembryo’s laten ontstaan na seksuele kruisingen, in gevallen waar de gewone in vivo soortkruisingen niet lukt. O.a. in chrysantenveredeling gebeurt dit.
  3. Allergieverwekkende grondstoffen opsporen in voeding. ILVO is Nationaal Referentie Laboratoria (NRL) voor de detectie van potentieel allergene ingrediënten. De laboratoriumtechnieken om op te sporen of er in vb. een koekje al dan niet hazelnoot zit (en wel precies de allergene componenten van de hazelnoot) zijn gebaseerd op de DNA kennis van elk van de allergene voedingsgrondstoffen. Via moderne moleculaire technieken kan ILVO bij elk staal (voedingsproduct) aantonen of al dan niet bepaalde specifieke eiwitten of unieke DNA fragmenten aanwezig zijn.