Agenda

22/04/2016

Openbare verdediging doctoraal proefschrift Jasper Heerkens

Titel van het proefschrift: Lifting laying hen welfare in aviaries to a higher level
De verdediging zal plaatsvinden op vrijdag 22 april 2016 om 14.30 uur
Rector Blancquaert Zaal in Het Pand van Universiteit Gent, Onderbergen 1, Gent

Na de verdediging volgt een receptie waarop u vriendelijk wordt uitgenodigd. Indien u de receptie zult bijwonen, gelieve dit telefonisch (+31 / 6 4178 1576) of per mail (jasperheerkens@gmail) te melden vóór 15 april 2016.

Samenvatting van het proefschrift

Wereldwijd worden miljoenen legkippen in volièresystemen gehuisvest. De volière is een scharrelsysteem met meerdere etages en biedt hennen mogelijkheden tot het uitvoeren van natuurlijk gedrag. Kippen in volières lopen echter een verhoogd risico op bepaalde welzijnsproblemen als gevolg van kenmerken gerelateerd aan dit huisvestingssysteem. De meest voorname welzijnsgerelateerde uitdagingen in volièresystemen zijn schadelijk pikgedrag, verhoogde sterfte, en borstbeen- en voetzool aandoeningen. Het identificeren van de zwakke en sterke punten van dit huisvestingssysteem biedt mogelijkheden om systeem en management te verbeteren met als uiteindelijk doel een verbeterd dierenwelzijn.

Dit proefschrift rapporteert over een cross-sectionele veldstudie in commerciële volières met als doel kenmerken van het volièresysteem en management te identificeren, die van invloed zijn op aspecten van dierenwelzijn (schadelijk pikgedrag, sterfte, borstbeen- en voetzoolaandoeningen) en eierproductie. Bovendien werd op experimentele schaal het effect van loopplanken op het voorkomen van borstbeen- en voetzoolaandoeningen bij twee kruisingen getest.

De veldstudie werd uitgevoerd in 47 stallen met volièrehuisvesting om de variatie en ernst van de welzijnsproblemen aan te tonen (hoofdstuk 3 en 4). Schadelijk pikgedrag (verenpikken, cloacapikken, kannibalisme), borstbeen- (breuken, krommingen) en voetzoolaandoeningen (hyperkeratose, dermatitis, bumble foot) kwamen frequent voor in nagenoeg alle onderzochte koppels. De grote variatie die werd aangetroffen in de prevalentie en ernst van de onderzochte aspecten van dierenwelzijn konden worden geassocieerd met een aantal specifieke aspecten van het huisvestingssysteem, het management, en het koppel (hoofdstuk 3 en 4).

Verenpikkerij en kannibalisme waren volgens de pluimveehouders de belangrijkste doodsoorzaken en dit werd gedeeltelijk bevestigd doordat de sterfte lager was bij koppels met een beter verenkleed. De schadelijke gevolgen van rode bloedmijten werden bevestigd doordat besmette koppels een slechter verenkleed en hoger sterftepercentage hadden. Volière-type (rij vs. portaal) kon worden geassocieerd met nekbevedering, voetzooldermatitis, en borstbeenwonden en -breuken en. De gangpadbreedte in rij-systemen had invloed op de prevalentie van hematomen rond het borstbeen.

Het materiaal van etagevloeren (ijzeren draadrooster vs. kunststof rooster) was geassocieerd met meerdere welzijnsproblemen en eierproductie, namelijk met het verenkleed, wonden, borstbeenbreuken, sterftepercentage, bloedmijt-besmettingen en legpercentage. De inrichting voor de legnest ingang beïnvloedde de staartbevedering. Een vrije uitloop had positieve effecten op het verenkleed en hyperkeratose prevalentie. Mens-dier contact en fasevoedering waren managementprocedures die konden worden geassocieerd met een betere verenscore. Er konden verschillen worden aangetoond in bevedering, borstbeenbreuken en voetzoolhyperkeratose tussen kruisingen van het Lohmann Bruin Classic en ISA Bruin type.

In de experimentele studie is getest of het verstrekken van loopplanken in het systeem resulteert in minder borstbeen- en/of voetzoolaandoeningen bij twee commerciële kruisingen (ISA Bruin vs. Dekalb Wit) (hoofdstuk 5). Uit dit experiment bleek dat het verstrekken van loopplanken leidt tot minder borstbeenbreuken, minder borstbeenkrommingen, minder voetzoolhyperkeratose, minder dermatitis en minder bumble foot. Dekalb Wit kippen hadden minder borstbeenbreuken, maar wel meer borsthematomen en meer borstbeenkrommingen dan ISA Bruin kippen. De Dekalb Wit kippen hadden meer en ernstigere voetzool dermatitis, terwijl voetzoolhyperkeratosis frequenter voorkwam bij ISA Bruin kippen.

De grote variatie tussen commerciële koppels betreffende de verschillende welzijns-problemen, en de gevonden associaties met specifieke systeem- en managementkenmerken bieden mogelijkheden om het welzijn van leghennen in volièresystemen te verbeteren. Deze bewering wordt verder versterkt door de experimentele studie die aantoonde dat het aantal borstbeen- en voetzool-aandoeningen aanzienlijk verlaagd kan worden door het verstrekken van loopplanken en door de keuze van kruisingen met gedrags- en/of fysiologische eigenschappen die beter geschikt zijn voor huisvesting in volièresystemen.

Selectie van kenmerken van het volièresysteem, management en type leghen kan leiden tot een betere afstemming tussen de leghen en haar leefomgeving. Uiteindelijk zal dit kunnen leiden tot een verbetering van de gezondheid en het welzijn van de leghennen in commerciële volièresystemen, alsook tot een betere eierproductie en dus tot betere bedrijfsresultaten.

Uitnodiging (pdf)