Pers en media

Persbericht Colruyt Group - dinsdag 18 september 2018

De eerste aquacultuurproducten uit projectgebied ‘Noordzee Aquacultuur’ zijn een feit én een succes: bijzonder smaakvolle Belgische mosselen

Project “Noordzee Aquacultuur” werpt verdere vruchten af: geslaagde samenwerking tussen kennisinstellingen, overheid en bedrijfswereld.
Halle, 18 september 2018 – Vandaag werden de eerste Belgische mosselen uit het projectgebied “Noordzee Aquacultuur” (deelprojecten EDULIS en Value@Sea) geproefd én erg lekker bevonden. De verschillende partners van het onderzoeksproject, in aanwezigheid van Patricia De Clercq, Secretaris-Generaal Landbouw & Visserij en van Staatssecretaris voor de Noordzee Philippe De Backer, kunnen trots terugblikken op een geslaagde samenwerking om voor het eerst op een geïntegreerde wijze mosselen te kweken in het Belgische deel van de Noordzee.

Eerste Belgische mosselen uit projectgebied Noordzee Aquacultuur: veelbelovende toekomst

mosselsDe mosselen werden bovengehaald uit de testzone aan de Belgische kust. Deze Belgische mossel heeft met 36% tot 39% een hoger vleesgehalte dan andere gangbare mosselen, en kwam als bijzonder smaakvol uit de smaak- en gebruikstesten van Colruyt Group. Nancy Nevejan van het Laboratorium voor Aquacultuur & ARC van UGent voegt toe: “Bovendien valt het op dat deze mosselen bijzonder snel groeien: op 12 maanden bereikten ze een volwaardig formaat, terwijl de Zeeuwse bodemmosselen doorgaans 18-20 maanden nodig hebben”.

Er worden zeer positieve resultaten genoteerd van het aantal mosselen dat zich hecht aan de kweeksystemen. Met de opgedane kennis ziet de toekomst er veelbelovend uit voor de partners in de Noordzee om een geïntegreerde “zeeboerderij” en nieuwe economische activiteiten op te starten. “Alle voorbereidingen werden daarom genomen om in het Marien Ruimtelijk Plan – ten vroegste in 2020 – opgenomen te worden qua locatie. Nu wordt gekeken naar de verdere stappen die nodig zijn om dit verder te verwezenlijken, en om dit gebied te laten erkennen als een geclassificeerd schelpdierproductiegebied”, aldus Willy Versluys van Brevisco bvba.

Philippe De Backer, Staatssecretaris voor de Noordzee, voegt toe: “Ons nationaal gerecht is mosselen-friet. Ik ben enorm blij dat we binnenkort misschien Belgische mosselen op ons bord terug kunnen vinden. Ik geloof dat onze Noordzee op termijn een heuse zeeboerderij kan worden, waar er niet alleen mosselen, maar ook oesters en zeewier worden gekweekt. Als Staatssecretaris wil ik hierop inzetten. Zo heb ik in het nieuw Marien Ruimtelijk Plan extra ruimte vrijgemaakt om deze innovatieve projecten alle kansen te geven. We moeten hier ook koploper in Europa worden.

Vandaag situeren de mosselen zich dus nog in een onderzoeksproject. De uiteindelijke bedoeling is om deze Belgische mossel te vermarkten onder Boni Selection, het (t)huismerk van Coluyt Group. Stefan Goethaert, Algemeen Directeur Colruyt Group Fine Food: “Wij geloven dat er zeker een markt is voor Belgische mosselen. Van zodra opschaling een feit is kan dit product in de markt gezet worden, maar gezien we nu nog in een innovatieproject zitten met een proof-of-concept, kan dit nog even duren. Veel zal ook afhangen van het Marien Ruimtelijk Plan. Een commercialisering is met andere woorden zeker nog niet voor nu, maar de toekomst ziet er alvast veelbelovend uit”.

Geïntegreerde kweek: wat is dit precies?

De Belgische aquacultuurmosselen worden voor het eerst op een geïntegreerde wijze gekweekt: enerzijds via een combinatie van aquacultuurproductie en windenergie, en anderzijds via een combinatie van verschillende soorten aquacultuurproducten. Het is de allereerste keer wereldwijd dat er mosselen in hangcultuur gekweekt worden in windparken (met Parkwind en C-Power als bedrijven die dit mede mogelijk maken). Omdat de scheepsvaart er gereglementeerd is, vormt dit gebied een unieke ruimte voor aquacultuur. “De volgende generatie windparken zal naast energie, ook voeding produceren”, aldus Wannes Voorend, biotechnoloog bij Colruyt Group.

In de testzone van het project Value@Sea wordt een IMTA (Integrated Multitrophic Aquaculture)-werkwijze toegepast. Daan Delbare van ILVO legt uit: “We kweken er én schelpdieren én zeewier. Je kan het vergelijken met een circulaire economie: de excretieproducten van de ene soort, vormen de voedingsstoffen van de andere soorten. En zo houden ze elkaar in stand, en ook dat is een duurzame manier van werken. Bovendien heeft het geheel ook een zuiverende werking, omdat meststoffen aan het milieu worden onttrokken en geen voedingsstoffen worden toegevoegd. Dit is uniek in Europa: we gaan voor een meervoudig ruimtegebruik door de combinatie van activiteiten.

Nieuwe mariene streekproducten: niet alleen mosselen op het bord van de toekomst

In een wereld waar de ruimte op het land steeds schaarser wordt, blijft het een uitdaging om op zoek te gaan naar alternatieve proteïnen. Zeelandbouw en aquacultuur (= telen en kweken op zee) kunnen een antwoord bieden: het potentieel van oceanen is groot. Momenteel is amper 2% van de humane voedselconsumptie afkomstig van de zee. Er is dus nog een groot onontgonnen potentieel.

Om dit te kunnen realiseren, is er nood aan multidisciplinaire samenwerking voor de ontwikkeling van aangepaste productiesystemen voor mosselen, oesters en zeewier. De zee is immers een zeer uitdagende omgeving. Margriet Drouillon, business developer Aquacultuur bij UGent geeft aan: “Via Noordzee Aquacultuur hebben we de mogelijkheid om onze Vlaamse expertise en kennis te demonstreren in de Noordzee, een van de meest druk bevaren en meest wilde stukken zee ter wereld. Als we erin slagen om offshore kweek hier te realiseren, dan is dit een unieke showcase voor de vermarkting van onze expertise op internationaal niveau.” Daarom wordt binnen het Aquacultuur Noordzee-project ook, naast mosselen, de duurzame kweek van oesters, zeewier en sint-jakobsschelpen onderzocht.

Een heel leerrijk proces, waarbij het zeewier bijvoorbeeld al bijzonder gesmaakt werd door chef-kok en zeewierspecialist Donald Deschagt van restaurant Le Homard et La Moule, die een uitstekende kwaliteit en textuur bevestigde. Christof Malysse, groothandelexpert bij Lobster Fish: “we geloven erin dat dit topproducten kunnen zijn voor de horecamarkt, alsook voor de toprestaurants”.

Unieke R&D-samenwerking van Belgische bedrijven, kennisinstellingen en overheid

“Noordzee Aquacultuur” is een onderzoeksproject dat uit twee consortia van onderzoeksinstellingen en bedrijven bestaat. Tien partners onderzoeken samen met UGent en ILVO sinds 2017 de mogelijkheden tot innovatieve kweektechnieken voor schelpdieren en zeewier, efficiënt ruimtegebruik van de Belgische Noordzee en de ontwikkeling van een markt voor nieuwe mariene streekproducten.

Er wordt onderzoek gevoerd aan de kust van Nieuwpoort (oesters, zeewier en sint-jakobsschelpen – deelproject Value@Sea) en in de Belgische windmolenparken (mosselen – deelproject EDULIS). Naast de private inbreng ontvangen beide deelprojecten steun uit het Europees Fonds voor Maritieme Zaken en Visserij en via het Financieringsinstrument voor de Vlaamse Visserij- en aquacultuursector van de Vlaamse overheid. De multisectoraanpak van multidisciplinaire teams en bedrijven zorgt voor een heel interessante kruisbestuiving.

"De inspanningen en investeringen van de partners van de “Noordzee Aquacultuur”-projecten, en de resultaten die ze al hebben opgeleverd, tonen aan hoeveel geloof er is in de opportuniteit om een Vlaamse commerciële mariene-aquacultuursector te realiseren. Dit enthousiasme kunnen we vanuit de Vlaamse overheid alleen maar aanmoedigen want de mogelijk positieve effecten op de lokale economie kunnen zich zowel up- als downstream manifesteren,” besluit Patricia De Clercq, Secreteris-Generaal van het Departement Landbouw en Visserij.

Voor meer informatie, gelieve contact op te nemen met:

Greet Riebbels - ILVO - M: 0486 26 00 14 - Greet.Riebbels@ilvo.vlaanderen.be

Margriet Drouillon - Business Developer Aquacultuur UGent - T: 0484 139 539 - Margriet.Drouillon@UGent.be

Hanne Poppe - Colruyt Group Persdienst - M 0473 92 45 10 - Hanne.poppe@colruytgroup.com

Over de projecten

In 2016 werden 2 consortia gevormd met verschillende onderzoeksinstellingen en industriële partners, nl. ILVO, UGent, OD Natuur, C-Power, Belwind, DEME, Sioen Industries, Colruyt Group, Brevisco, en Lobster Fish. Zij besloten om aan de slag te gaan met realistische proefprojecten op kleine schaal. Twee concepten, met complementaire doelstellingen, werden verder uitgewerkt:

Edulis - Value@Sea

  • Value@Sea – Geïntegreerde teelt van extractieve aquacultuursoorten. Dit project heeft als doel de technische, ecologische en economische haalbaarheid te toetsen van de geïntegreerde teelt van platte oester, sint-jakobsschelp en suikerwier. De cultuur van deze organismen zal opgestart worden in de Westdiepzone, meerbepaald op locatie WK4 ter hoogte van de Nieuwpoortbank.

  • EDULIS – Offshore mosselkweek in windmolenparken. Dit project beoogt onderzoek te verrichten naar de mogelijkheid om mosselen offshore in windmolenparken (C-Power & Belwind) te kweken. De focus ligt enerzijds op het meten van de krachten die op een mossellongline inwerken en anderzijds op het toetsen van de ecologische en economische haalbaarheid van mosselteelt in combinatie met windmolenparken.

Beide deelprojecten moeten aantonen (1) wat het potentieel is van aquacultuur in het Belgische deel van de Noordzee, (2) wat het aandeel aan bioremediëring (verbeteren van waterkwaliteit) is van dergelijke teelten en (3) of het mogelijk is deze teelten te combineren met de bestaande activiteiten in de offshore windmolenparken.

Over de Partners

ILVOILVO staat voor multidisciplinair, onafhankelijk onderzoek en gespecialiseerde dienstverlening in verband met landbouw, visserij en voeding in Vlaanderen. ILVO is een internationaal bekend, wetenschappelijk instituut van de Vlaamse overheid.
ILVO coördineert de datacollectie omtrent de mosselkweek, is samen met UGent verantwoordelijk voor de projectcommunicatie, en is verantwoordelijk voor de biologische opvolging van de experimenten in de Westdiep Zone.

UGentDe Universiteit Gent (UGent) heeft een lange, internationaal erkende expertise op het vlak van aquacultuur en maritieme engineering. Binnen Noordzee Aquacultuur brengen het Laboratorium voor Aquacultuur & ARC en de Afdeling Maritieme Techniek de voortrekkersrol van de UGent in Blue Growth in de praktijk. De UGent coördineert de testen met betrekking tot offshore mosselkweek in de Belgische windmolenparken en is verantwoordelijk voor het ontwerpen en berekenen van de test-longlines, de collectie en verwerking van de biologische data, de modellering van de systeemrespons en de mosselgroei in open zee, het ontwikkelen van een prototype mosselkweeksysteem en het uitwerken van de business case. Samen met ILVO staat UGent in voor de projectcommunicatie.

BelwindBelwind is een offshore windpark gelegen op de Bligh Bank, zo’n 50 km in zee gesitueerd in de Belgische Noordzee. Het offshore windpark bestaat uit in totaal 55 windturbines van 3 MW en 1 windturbine van 6 MW, in totaal 171 MW. Belwind werd gebouwd in 2009 en 2010 en is operationeel sinds december 2010. De exploitatie van het windpark wordt door Parkwind uitgevoerd. Binnen de domeinconcessie van Belwind werd door de overheid een zone aangeduid voor het uitoefenen van mariene aquacultuur. Belwind stelt een gedeelte binnen zijn domeinconcessie ter beschikking om aan aquacultuur te doen. Gelet de regelmatige aanwezigheid van het onderhoudspersoneel in het windpark, zal Belwind voorzien in controle- en onderhoudsvaarritten.

C-PowerC-Power is uitbater van een windpark op zee. Haar 54 turbines staan zo’n 30 km diep in de Noordzee en hebben samen een capaciteit van 325 MW. Hiermee kunnen jaarlijks 300.000 gezinnen van elektriciteit worden voorzien. Binnen de domeinconcessie van C-Power werd door de overheid een zone aangeduid voor het uitoefenen van mariene aquacultuur. C-Power stelt haar windpark ter beschikking voor het uitzetten van een testlijn. Gelet de regelmatige aanwezigheid van het onderhoudspersoneel in het windpark, zal C-Power voorzien in controle- en onderhoudsvaarritten.

Colruyt GroupColruyt Group is een familie van bedrijven, met tal van retailformules. Hun missie is “samen duurzaam meerwaarde creëren door waardengedreven vakmanschap in retail.” Bij het pilootproject is Colruyt Group verantwoordelijk voor de duurzaamheidsanalyse van de aquacultuurproducten op zee. Dit kan verder onderverdeeld worden in economische haalbaarheid of het uitwerken van business cases, alsook het bepalen van de ecologische voetafdruk van de teelt in de windmolenparken en als laatste smaak- en kwaliteitstesten van het eindproduct: de mossel. Ook bij de zeewier- en schelpdierteelt zal Colruyt de economische haalbaarheid of business cases uitwerken, de ecologische voetafdruk bepalen en smaak- en kwaliteitstesten uitvoeren.

Sioen IndustriesSIOEN Industries is wereldmarktleider op het gebied van gecoat technisch textiel en hoogwaardige beschermkledij. SIOEN produceert tal van producten voor de mariene sector, waaronder drijfpakken, reddingsvesten en andere persoonlijke beschermkledij, dekzeilen voor boten, garens voor touwen en textiele groeisubstraten voor zeewiersoorten. SIOEN is verantwoordelijk voor de technische haalbaarheid van zeewierkweek op geavanceerde textiele substraten, gaande van de bouw van een proefveld in de Westdiepzone tot en met het oogsten van de geteelde zeewiersoorten. Daarnaast is SIOEN ook betrokken bij niet-technische activiteiten zoals het bepalen van de economische haalbaarheid en projectdisseminatie.

DEMEDEME is een internationale marktleider voor complexe waterbouwwerken. Voortbouwend op meer dan 140 jaar ervaring en knowhow, groeit DEME organisch in een reeks aanverwante activiteiten, zoals de financiering van waterbouw- en milieuprojecten, het uitvoeren van complexe waterbouwprojecten in EPC-verband inclusief de civiele werken, de ontwikkeling en bouw van hernieuwbare energieprojecten, de dienstverlening aan de olie-, gas- en energiesector, het saneren en recycleren van vervuilde grond en slib, het winnen van marine grondstoffen, etc. Binnen Noordzee Aquacultuur coördineert DEME de installatie en het weghalen van de test-longlines.

Lobster FishLobster Fish is een groothandel voor schaal- en schelpdieren en staat dankzij haar gedreven team, groot kwaliteitsbesef en permanente honger naar kennis en innovatie als referentie in schaaldieren en fijne delicatessen, met absolute focus op klantentevredenheid. Lobster Fish levert coquilles en oesters aan voor verdere aangroei/opkweek.





BreviscoDe firma Brevisco is sinds haar oprichting in 1981 permanent actief in O & O in het visserijbedrijf met sterke focus op ecologie. Brevisco heeft zich ook gespecialiseerd in nearshore aquacultuur, meer bepaald in hangcultuur-mosselkweek. Brevisco heeft veel bijdragen geleverd aan diverse wetenschappelijke en socio-economische projecten waarbij heel wat kennis werd verworven en gedeeld. Brevisco zal het opvolgen van de mossellijnen in de windmolenzones mee organiseren. Bij de schelpdier- en zeewierkweek zal Brevisco door het inzetten van haar specifieke vaartuigen permanente monitoring uitvoeren.


OD natuurDe Operationele Directie Natuurlijk Milieu (OD Natuur) is een kenniscentrum in fundamenteel en toegepast onderzoek naar biodiversiteit en ecosystemen en dit ter ondersteuning van de bescherming en het duurzaam beheer van het natuurlijk milieu. OD Natuur zorgt voor de opvolging van milieueffecten ten gevolge van aquacultuur op zee.