Plantenpester van de maand oktober - het wortellesieaaltje Pratylenchus sp.

Pratylenchus spp. (wortellesieaaltjes) zijn draadwormen (Nematoda) die enkel microscopisch zichtbaar zijn. Ze voeden en vermeerderen zich op planten en veroorzaken wondjes (= lesies) met verminderde plantengroei tot gevolg. Dit kan leiden tot zogenaamde ‘valplekken’, plaatsen waar het gewas minder groeit of zelfs volledig afsterft (foto 1), Indirect kan ook schade veroorzaakt worden door schimmels en bacteriën die langs deze wondjes de plantenwortel binnendringen.

valplek: plaatsen waar het gewas minder groeit of zelfs volledig afsterft

Foto 1: Valplek in aardappelveld veroorzaakt door Pratylenchus penetrans

Pratylenchus spp. zijn migrerende endoparasieten. Ze kunnen een plantenwortel volledig binnendringen en er later weer uitgaan op zoek naar een ander stukje plantenwortel of zelfs een andere plant. Er zijn een 70-tal soorten beschreven. Pratylenchus spp. komen voor in alle klimaten en hebben veel waardplanten. Voor Vlaanderen zijn P. penetrans en P. vulnus de belangrijkste soorten. Pratylenchus penetrans is algemeen verspreid en kan voor ernstige schade zorgen in groenten, aardappelen, rozen en boomkwekerijgewassen. Het houtwortellesieaaltje P. vulnus is opgerukt uit Zuid-Europa en zorgt vooral voor schade in houtige gewassen.

Afhankelijk van het gewas treedt schade op vanaf een bepaalde hoeveelheid Pratylenchus spp. die aanwezig zijn in 100 cm3 grond. Dit aantal noemen we de schadedrempel (foto 2). Het is belangrijk om het aantal wortellesieaaltjes onder deze schadedrempel te houden. Dit kan door een goed doordachte rotatie. Voor P. penetrans kunnen hiervoor afrikaantjes (Tagetes patula) worden ingezet (foto 3). Wanneer P. penetrans de wortels van afrikaantjes binnendringt dan verdedigt de plant zich en worden de aaltjes gedood.

schade bij boon door Pratylenchus

Foto 2: Schade bij boon bij een toenemend aantal Pratylenchus penetrans per 100 cm3 grond

In januari 2018 startte het VLAIO LA-traject “Beheersing van plantenparasitaire nematoden met groenbedekkers in de openluchtgroenten” (VLAIO-Groenbedekkers). In dit project onderzoeken we de schadedrempels voor P. penetrans bij verschillende groenten en beheersingsmethoden om schade door P. penetrans te voorkomen.

Afrikaantjes

Foto 3: Afrikaantjes (Tagetes patula) worden ingezet om Pratylenchus penetrans te beheersen