Klimaatslimme landbouw

ILVO-ELK voert onderzoek naar diverse klimaatthema’s:

Klimaatslimme landbouw
Bodem
Dierlijke productie
Energie
Landschap
Mariene omgeving
Plantaardige productie

De klimaatwetenschap en het klimaatbeleid zijn opgedeeld in twee pijlers: (a) de reductie van broeikasgassen of mitigatie en (b) het aanpassen aan het veranderende klimaat of adaptatie.

Binnen de landbouwsector zijn beide pijlers vaak moeilijk te onderscheiden. De meeste maatregelen in de landbouw werken op beide klimaatpijlers tegelijk. Bovendien worden ze veelal ingezet om de algemene duurzaamheid te verhogen. Verder kaderen dergelijke landbouwmaatregelen steeds binnen een lokale socio-economische en beleidsmatige context. Het potentieel van klimaatmaatregelen in de landbouw hangt onder meer af van het wettelijke kader, vb. het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid van de EU, de technische kennis van de landbouwer, de investeringsruimte van het landbouwbedrijf, de arbeidsintensiteit van de maatregel, enzomeer. Om deze complexiteit te vatten, wordt er binnen het landbouwonderzoek gesproken over ‘Climate Smart Agriculture’ (CSA) of ‘klimaatslimme landbouw’.

‘Climate Smart Agriculture’ (CSA) is een denkkader met drie expliciete doelstellingen;

(1) Mitigatie of de reductie van broeikasgassen
(2) Adaptatie of het aanpassen aan het nieuwe klimaat
(3) Duurzame productie

Er is nood aan effectieve en efficiënte klimaatmaatregelen met bijzondere aandacht voor mogelijke ‘probleemverschuivingen’. Klimaatmaatregelen die slechts één CSA-doelstelling realiseren maar een andere CSA-doelstelling in de weg zitten, zijn uit den boze. Het ILVO voert onderzoek naar klimaatslimme landbouw en de complexe samenhang tussen mitigatie, adaptatie en algemene duurzaamheid. Dit behelst onder meer systeemdenken, een holistische kijk op het landbouwsysteem.

De FAO onderstreept dat ‘Climate Smart Agriculture’ (CSA) een samenwerking vergt tussen uiteenlopende actoren; de boer, de voorlichter, de middenveldorganisaties, de overheid, de verwerkende industrie en de consument. Louter het ontwikkelen van innovatieve technologieën vormt geen sluitende garantie voor een effectieve en ruime implementatie ervan in de praktijk. Er is binnen de sector dan ook veel ‘tacit knowledge’ of onbewuste kennis. Deze kennis komt voort uit ervaringen, gedachten en waarden en kan niet worden geraadpleegd via boeken, papers of andere documenten. Om klimaatslimme strategieën over te zetten van theorie naar praktijk dient het brede scala aan actoren betrokken te worden bij het onderzoek onder andere via rekentools voor consultenten en adviseurs, demonstratieprojecten, focusgroepen en transdisciplinaire overlegplatformen.

Projecten in het thema 'klimaatslimme landbouw'

  • Wat zijn ‘klimaatslimme’ strategieën? En hoeveel reductie kunnen ze realiseren?
    Climrek-LCA, ELCA-PP (PhD Lieselot Boone)
  • Welke landbouwpraktijken zijn klimaatvriendelijk?
    Hoeveel netto broeikasgasemissies worden uitgespaard door (plantaardige of dierlijke) organische meststof te gebruiken?
    ELCA-PP (PhD Lieselot Boone)
  • Kan je je bedrijf wapenen tegen het wijzigend klimaat en ook rendabel blijven?
    Climrek-LCA
  • Kunnen landbouwers van elkaar leren om klimaatvriendelijke maatregelen door te voeren?
    Climrek-LCA
© Expertisecentrum Landbouw en Klimaat (ELK)