Het broeikasgaseffect uitgelegd

Het broeikaseffect is een natuurlijk fenomeen. Het zorgt ervoor dat leven op aarde mogelijk is want zonder het broeikaseffect zou de temperatuur op aarde 30°C lager zijn. Maar het is ook een fragiel systeem dat uit evenwicht kan worden gebracht. Om dit te verstaan, wordt hieronder kort uitgelegd hoe de inkomende en uitgaande energiestromen op aarde elkaar in evenwicht houden, en wat dit evenwicht verstoort. De figuur illustreert deze energiestromen die samen het energiebudget van de aarde uitmaken.

We beschouwen de Aarde als een black box, een gesloten systeem met één overkoepelend energiebudget. Om in evenwicht te zijn, moeten de inkomende energiestromen in dit systeem 'Aarde' even groot zijn als de uitgaande energiestromen. Bij onevenwicht warmt de aarde op, of koelt ze af. Momenteel is er een overschot op energiebudget en warmt de aarde op. De reden hiervoor is dat broeikasgassen zich gedragen als een isolerend deken dat de aarde bedekt, en het grootste deel van de energiestromen gaan heen en weer tussen het isolerend dekentje en het warme lichaam (de aarde) eronder. Relatief weinig energie ontsnapt hieruit. Evenwicht in het energiebudget is noodzakelijk voor het leven op aarde. Lees meer over het broeikasgaseffect.

Energiebudget van de aarde

Het energiebudget van de aarde. Inkomend zonlicht staat links op de figuur,
de uitgaande infrarood 'lange golflengte' straling staat rechts op de figuur.
Bron: Kiehl, J.T. en Trenberth, K.E., 1997. Earth's annual global mean energy budget,
Bulletin of the American Meterological Association 78: 197-208.

© Expertisecentrum Landbouw en Klimaat (ELK)