Nieuwsgolf maart 2020

In de startblokken

Microbieel eiwit: een nieuwe eiwitbron voor voeder- en voedingstoepassingen

MastersizerILVO gaat, in het kader van project Prometheus, microbiële eiwitbronnen karakteriseren en de invloed van een aantal basisverwerkingstechnieken in de voedingsindustrie op de eigenschappen van de eiwitten onderzoeken. Op basis van de resultaten kan een toepassingsmatrix worden samengesteld om te voorspellen in welke levensmiddelen elk microbieel eiwit kan toegepast worden.



Kusterosie tegenwerken met natuurlijke riffen? Experimenten in Noordzee focussen nu op slim aangelegde mosselbanken.

Coastbusters partnersHet wetenschappelijk project ‘Coastbusters’ krijgt een vervolgfinanciering om verder te zoeken naar de mogelijkheid om levende, natuurlijke kustbeheerders in te zetten ter bescherming van kustzones.
De voorbije drie jaar werden er interessante tests uitgevoerd met DRIE levende organismen: zeewier- en zeegrasvelden, mosselbanken én schelpkokerwormen als verstevigers van de laagwaterlijn. De bevindingen rond deze drie denkpistes zijn gefilmd en samengevat in dit docufilmpje. (De beelden mogen gebruikt worden in de pers, in overleg met ILVO.)

Meer data over vangsten en minder goed gekende visbestanden via Machine Vision technologie

VISIMMachine Vision introduceren in de Belgische boomkorvisserij met behulp van self-sampling, dat is de opzet van project VISIM. Die technologische aanpak moet resulteren in een grotere data flow over vangsten en teruggooi in deze specifieke tak van de visserij, en over de toestand van minder goed gekende visbestanden.



Een robot in het veld? Co-creatie moet leiden tot autonome teeltbewerkingen

robot op het veldEen grondig getest prototype van een autonoom landbouwvoertuig, dat is het ambitieuze doel van Interreg project CIMAT. Dankzij doorgedreven innovatie en co-creatie moet het toestel bijdragen aan arbeidsbesparing, gebruiksgemak, bodemkwaliteit en misschien zelfs opbrengst.




BEWARE & NOTE. Ontwikkeling van een systeem voor bewustmaking over, en snelle opsporing en melding van plantschadelijke quarantaine organismen in België

quarantaine organismen - copyright Pudding4brainsEen goed onderbouwd, gebruiksvriendelijk en wijdverspreid webplatform ontwerpen voor bewustmaking, waarschuwing, snelle opsporing en melding van de plantschadelijke quarantaine-organismen, dat is het doel van het project BEWARE&NOTE. Dit initiatief moet teelten, tuinen, bossen, parken en openbaar groen helpen beschermen tegen nieuwe, schadelijke infecties.

Foto: Copyright Pudding4brains

Opvallende resultaten

Ontsmettingsmiddelen in de veestal veroorzaken geen resistente bacteriën, bij correcte toepassing

ontsmettingsmiddelen veestalOm dierziekten te voorkomen en te bestrijden moeten stallen en hun omgeving op regelmatige basis ontsmet worden. Er bestaan echter aanwijzingen - op basis van laboratoriumproeven - dat het gebruik van ontsmettingsmiddelen kan leiden tot resistentie bij bacteriën. Die resistentie zouden ze dan niet alleen opbouwen tegen de ontsmettingsmiddelen zelf, maar ook tegen antibiotica. ’Klopt niet, als je de correcte dosis van het ontsmettingsmiddel gebruikt,’ weet ILVO-UGent onderzoekster Helder Maertens na haar doctoraat. Maertens voerde een grote reeks veldexperimenten uit, om na te gaan wat in praktijkomstandigheden het effectieve risico op resistentievorming is. Er treedt géén ontsmettingsmiddelenresistentie en géén verhoogde antibioticaresistentie op door ontsmettingsmiddelen te gebruiken volgens de voorgeschreven toepassingswerkwijze en de geadviseerde dosering door de fabrikant, zo blijkt. Het gebruik van lagere concentraties aan ontsmettingsmiddel dan voorgeschreven geeft wel aanleiding tot problemen.

Smakelijkheid van varkensvlees: immunocastraten zet je best niet op dieet

smakelijkheid van vleesImmunocastraten voederen met een laag energetisch voeder in de derde fase vermindert de smakelijkheid van het vlees. Dat blijkt uit onderzoeksresultaten van ILVO in het kader van project SuSi. Hoog energetisch voeder zorgt ervoor dat de vlees- en karkaseigenschappen van immunocastraten nauwer aansluiten bij deze van bargen, met smakelijker vlees.

 

Sierteeltproducten compact houden via veredelingstechniek? Het kan.

compacte plantenBij drie sierteeltgewassen - viool, Sinningia en Osteospermum - zijn onderzoekers van ILVO en UGent erin geslaagd om compactheid als genetisch kenmerk in te bouwen, en wel via een op punt gestelde pre-breedingstechniek en kennis van de genetica. Tot nu toe realiseren siertelers de compacte groei door plantengroeiregulatoren te gebruiken, door licht- en temperatuursregimes te wijzigen, of door te spelen met bemesting. “Compactheid als eigenschap zit verspreid over heel wat genen die elkaar op een complexe manier beïnvloeden. Elke plantensoort is bovendien verschillend. Daarom zijn de eerste successen met cocultivatie met Rhizobium rhizogenes een mogelijke game changer voor de sector.” zegt Ellen De Keyser van ILVO. Tijdens de komende FLORALL-beurs (3 maart – Waregem) demonstreren de onderzoekers de resultaten en nodigen ze siertelers uit om ook proeven te doen met andere sierteeltgewassen.

Regionale studie over tropische garnalenvisserij toont dat diepgaande biologische kennis kan leiden tot doelgerichte verduurzaming en zelfs tot een vereenvoudiging van het beheer

Manden seabobEen doorgedreven verduurzaming in de visserij vergt een diepgaande kennis van doelsoorten én bescherming van kustecosystemen, dat wordt nog maar eens bevestigd door een Vlaams-Surinaamse studie over garnalenvisserij in Guyana en Suriname. Die visserij beschikt al over een MSC-certificering maar zet verdere stappen naar verduurzaming van de visserij op seabob. Dat is een garnalensoort die bij ons onder andere beschikbaar is via Nederlandse supermarktketens, bijvoorbeeld in bereide gerechten met zeevruchten.

Minder proefdieren nodig in visserijonderzoek dankzij video en crowdsourcing

minder proefdierenReflextesten bij vissen - om de stresstoestand en overlevingskans na teruggooi te bepalen - moeten correct uitgevoerd en geïnterpreteerd worden, en daar is dus een opleiding voor nodig. Dankzij pas gepubliceerd ILVO- onderzoek over het gebruik van video en crowdsourcing (productverbetering op basis van de kennis en vaardigheden van gebruikers), zijn daar binnenkort minder in het laboratorium gehouden proefdieren voor nodig. Het onderzoek bevestigt bovendien de betrouwbaarheid van de reflex-methodologie.

In de kijker

Kennisdeling en onderzoek rond agro-ecologie en biologische landbouw: Living Lab Agro-ecologie en Biologische landbouw (LLAEBIO) boven ILVO- doopvont

Living Lab agro ecologieILVO zet zijn schouders onder een living lab agro-ecologie en biologische landbouw, kortweg LLAEBIO. Doel is dat landbouwers, onderzoekers en voorlichters, en de brede maatschappij via het LLAEBIO de weg vinden naar informatie, samenwerking en werkbare systemen. Voor de informatie- en contactfunctie wordt een centrale website gelanceerd: namelijk https://www.llaebio.be




Een gloednieuw ILVO activiteitenverslag, door u in primeur te lezen

Activiteitenverslag 2019Met voor het eerst een hoofdstuk over EIWITDIVERSIFICATIE en veel KLIMAATtopics, maar ook enkele opvallende projecten en resultaten uit 2019, zoals over het WELZIJN van landbouwers in Vlaanderen en over LUXEVILLA’S als verborgen driver van verstedelijking op het platteland.




IKM-postbus wordt slim en digitaal. Dat belooft grote administratieve ontzorging voor melkveehouders

IKMnetOp de Agridagen in Ravels (28 februari 2020) stellen ILVO en IKM een digitale tool voor die een aanzienlijke administratieve vereenvoudiging zal betekenen voor de 4.000 melkveehouders aangesloten bij het autocontrolesysteem IKM (Integrale Kwaliteitszorg Melk). Het komt erop neer dat de betrokken melkveehouders de tientallen formulieren, facturen, analyses en metingen die ze moeten verzamelen voor hun IKM-audit, voortaan automatisch naar een persoonlijk, digitaal IKM-dossier kunnen laten vloeien.

ILVO en Boerenbond stappen in Europees netwerk om kennisdeling rond duurzame innovatie in de vleesveehouderij te stimuleren

BovineOnderzoeksinstellingen, adviseurs, landbouworganisaties, veehouders en andere betrokkenen uit 9 EU-lidstaten bundelen de krachten om de uitwisseling van ideeën rond verduurzaming van de vleesveehouderij in Europa te versnellen. In het nieuwe trans-Europese netwerk BovINE zullen zij concreet werken rond de thema’s socio-economische veerkracht, diergezondheid en dierenwelzijn, productie-efficiëntie en vleeskwaliteit, klimaat en milieu. Daarbij vertrekken de 17 partners van de meest urgente noden uit de praktijk. Om dit mogelijk te maken, is voor elke lidstaat behalve een onderzoeksinstelling ook een landbouworganisatie betrokken. De Belgische partners in dit netwerk zijn ILVO en Boerenbond.

Toponderzoeker ILVO komt in wetenschappelijk adviesorgaan OESO

Lieve HermanDe OESO benoemt Lieve Herman - één van de afdelingshoofden binnen ILVO - tot lid van het Wetenschappelijk Adviesorgaan (SAB) van zijn Coöperatief Onderzoeksprogramma (CRP) rond biologisch grondstoffenbeheer voor duurzame landbouwsystemen. Herman is de eerste Vlaamse wetenschapper die een dergelijke benoeming in de wacht sleept.
Het CRP brengt op hoog niveau wetenschap en beleid bijeen in de domeinen landbouw, visserij, bossen en voeding. “Het programma stimuleert internationale samenwerkingen en wereldwijde data-uitwisseling. Het geeft richting aan het beleid op wereldniveau rond globale vraagstukken zoals klimaatverandering en voedselzekerheid”, aldus Lieve Herman.

Video

IKM-NET: Omdat landbouwadministratie geen gedoe hoeft te zijn.
Met IKM-NET, wordt het invullen van het IKM-lastenboek een fluitje van een cent. Denk aan het gemak van Taks-on-Web, maar dit voor je landbouwadministratie! IKM-NET is de eerste applicatie die draait op het platform DjustConnect.

GEANS: DNA barcoding of benthic organisms in the North Sea
Painstaking work. It currently takes 3 full days to identify the animals in one sample of the seabed. In the GEANS project, a new DNA-based technique is being developed that promises to be much faster, cheaper and more accurate.
Benthic species are the basis of the food chain, so they indicate any changes in the entire marine ecosystem.
DNA barcodes of hundreds of benthic species will be uploaded into an online library to support further international research on the health of the North Sea.
If you want to find out more about the GEANS project, please visit our website: https://northsearegion.eu/geans/

Nieuwsgolf februari 2020

In de startblokken

Voor een mooi, functioneel en open platteland. Duurzame ontwikkeling van peri-urbane gebieden.

ProsperaILVO gaat, binnen interregionaal project PROSPERA, aan de slag met het uitwisselen van kennis over en ervaringen met duurzame ontwikkeling van peri-urbane gebieden. Doel is het beschermen en het bevorderen van de ontwikkeling van kwalitatieve open ruimte in randstedelijke gebieden onder druk van stadsuitbreiding, en om economische regionale ontwikkeling op een duurzame manier bevorderen. Dit moet tegelijk de regionale aantrekkelijkheid (natuurlijk erfgoed) bevorderen en belangrijke ecosysteemdiensten van de open ruimte vrijwaren, zoals voedselproductie en biodiversiteit.

ILVO onderzoekt optimale huisvesting voedsters bij konijnen

konijnenDe huisvesting van de Belgische konijnen is sterk verbeterd de afgelopen jaren, door de introductie van verrijkte parken. Momenteel wordt part-time groepshuisvesting voor voedsters onderzocht door ILVO. In de praktijk is het namelijk haast onmogelijk om voedsters continu in groep te houden.





Evaluatie van de aanlandplicht en ecosysteembeheersmaatregelen in de Europese visserij.

aanlandplicht SanobaIn hoeverre is er reeds sprake van een ecosysteembenadering in het beheer van Europese visserijen? En hoe loopt het met de Europese aanlandplicht? Om een antwoord te zoeken op deze vragen werd op Europees niveau een onderzoeksconsortium samengesteld, waar ILVO deel van uit maakt.


INTROSECT: binnenkort een zespotige veestapel?

IntrosectHet kweken van insecten wordt beschouwd als een nieuwe, uitdagende landbouwactiviteit. Maar wat is mogelijk op een bestaand landbouwbedrijf? Welk insect gedijt het best in een bestaande ruimte? Welke aanpassingen zijn nodig en welke moeilijkheden worden ervaren bij deze kweek? INTROSECT zoekt het uit.




Microbioom als link tussen dieet en gezondheid: kennisplatform moet onderzoek versterken

varkenWat is de invloed van ons dieet op ziektes zoals diabetes, hart- en vaataandoeningen en darmkanker? En welke rol spelen onze darmbacteriën hierin? Om onderzoek naar de driehoek dieet – microbioom – gezondheid te versnellen, werd het internationale kennisplatform HDHL-INTIMIC opgericht.




Hoe meet je de methaanemissie van grazende koeien?

methaanemissie grazende koeIn welke mate kunnen we met behulp van sensoren en precisielandbouwtechnieken de methaanemissie van grazende koeien in kaart brengen, en deze vervolgens verminderen door ingrepen in het management? Dat is het tweeledige doel van onderzoeksproject Grastech.



Opvallende resultaten

Aquacultuur van grijze garnaal aan land dichterbij? Twee technische knelpunten aangepakt via onderzoek

Grijze GarnaalOp twee knelpunten die de aquacultuur van garnaal tot nu toe belemmeren is er via doctoraatsonderzoek vooruitgang geboekt. Voor het eerst zijn onderzoekers erin geslaagd om garnaallarven succesvol op te kweken tot jonge garnalen. Ook qua beheersing en identificatie van de belangrijkste ziektemakers (virussen) van de inheemse grijze garnaal zijn er belangrijke stappen gezet.
‘Grote, levende grijze garnalen bieden heel wat culinaire perspectieven, maar ze zijn schaars en het kost (te) veel tijd en moeite om ze in het wild te vangen en aan land te brengen. Aquacultuur van grijze garnaal, zeker van de grotere kalibers (+7cm) biedt op termijn commerciële perspectieven, als de technische hinderpalen overwonnen kunnen worden,’ zegt ILVO-UGent onderzoekster Benigna Van Eynde.

Een camera die meer ziet dan vorm en kleur alleen! Food Pilot geeft advies over verschillende in-line visietoepassingen

camera hyperspectraalILVO beschikt over verschillende camera’s met de bijhorende verwerkings- en modelleringssoftware om in-line visie-inspectiesystemen op punt te stellen. Ze worden er ingezet voor de detectie van plagen en ziektes op het veld, maar ook in de verwerking, zoals voor de classificatie van geoogst materiaal, het inspecteren van de productkwaliteit of de detectie van vreemde voorwerpen. In de Food Pilot en het living lab ‘Agrifood Technology’ worden vraagstukken in de praktijk getest.


Erosie voorkomen in groenten en maïs: 4 jaar GOMEROS

Gomeros34 veldproeven met niet-kerende bodembewerking, strip-till, volleveldszaai, aangepaste plantmachines, ruggenteelten en nog veel meer. GOMEROS voerde 4 jaar lang onderzoek naar erosie in groenten en maïs. Download nu de “gewas- en techniekfiches” voor landbouwers!



Gewasresten van maïs op de akker? Evenwicht tussen koolstof in de bodem en grondstoffen voor de bio-economie beter berekenbaar na doctoraat.

gewasresten maïsDe wortelbiomassa van maïs draagt – relatief gezien - dubbel tot zelfs drie keer zoveel bij aan de opbouw van stabiele bodemorganische stof in de bodem als de bovengrondse gewasresten - maïsstro- dat doen. Zo blijkt uit recent ILVO-UGent onderzoek van Hui Xu. In haar UGent-ILVO doctoraat ontdekte ze ook dat de bovengrondse opbrengst geen betrouwbare indicator is om de ondergrondse biomassa in te schatten. “Wie koolstofopbouw in de bodem ten gevolge van bovengrondse én ondergrondse maïsresten zou modelleren op basis van de meetbare (bovengrondse) opbrengst, komt bedrogen uit. De hoeveelheid wortelmassa hangt meer samen met de bodemeigenschappen dan met de plantengenetica of met de bovengrondse biomassa.”

In de kijker

2020 is Internationaal Jaar van de Plantengezondheid

International Year of Plant HealthDe Verenigde Naties roepen 2020 uit tot internationaal jaar van de plantengezondheid, om het grote publiek bewust te maken van het belang van gezonde planten. Naar aanleiding hiervan zal ILVO vanaf februari elke maand een ziekte of plaag in de kijker zetten.





Lokale teelt van quinoa in stroomversnelling. ILVO, Inagro en Praktijkpunt Landbouw Vlaams-Brabant werken samen met landbouwers en ketenpartners laatste obstakels voor opschaling weg.

quinoaOp korte termijn een verdrievoudiging van het areaal duurzaam geteelde quinoa voor de lokale (Vlaamse) markt. Dat is het doel van Quinoa Lokaal of kortweg QUILO, een nieuw project waarin de onderzoekscentra ILVO, Inagro en Praktijkpunt Landbouw Vlaams-Brabant de krachten bundelen met een 20-tal pionier- en kandidaat-telers, toeleveranciers en potentiële afnemers.
De vraag naar quinoa in Vlaanderen groeit, omwille van de trend naar eiwitdiversificatie en doelgroepenvoeding (glutenvrij, suikerarm). Momenteel wordt het gros van de quinoa in Vlaanderen ingevoerd vanuit Zuid-Amerika. Het areaal lokale quinoa bedraagt slechts 50 hectare. Dat moet dus opgeschaald worden.

ILVO bouwt proefstal voor pluimvee in Merelbeke

Onderzoeksstal pluimveeILVO krijgt 1 miljoen euro van de Vlaamse Regering voor de bouw van een proefstal voor pluimvee in Merelbeke. In die stal zullen onderzoekers aan de slag gaan met de samenstelling van voeding, dierenwelzijn, dierengezondheid, emissies, duurzaamheid en vleeskwaliteit.


Iedereen nu aan de slag om onze Noordzee een duurzame toekomst te garanderen in 2050

Thinktank northseaMet de ‘Think Tank North Sea’ wordt gewerkt aan een breed gedragen langetermijnvisie 2050 voor het Belgisch deel van de Noordzee. Twee werkgroepen, waaraan ook ILVO-onderzoekers deelnamen, gingen in 2019 aan de slag rond de thema's 'Werken met de natuur’ en ‘Leven met klimaatverandering’. Zij komen nu met aanbevelingen en kernprincipes waarmee stakeholders vandaag al mee kunnen rekening houden in hun operaties. Op die manier kunnen zij om ons stukje Noordzee in 2050 een mooie toekomst te garanderen.

Pulsvisserij in de Zuidelijke Noordzee: historische context en huidige regelgeving

PulskorWat ooit startte als onderzoek naar een milieuvriendelijk en brandstofbesparend alternatief voor de traditionele boomkorvisserij eind de jaren 1970, eindigt vanaf juli 2021 in een verbod op pulsvisserij in alle wateren van de Europese Unie. In de Belgische en Franse twaalfmijlszone geldt dit verbod reeds sinds 14 augustus van dit jaar. Op deze manier verdwijnen de competitieve interacties tussen pulsvisserij en andere visserijen die de voorgaande wetgeving in de hand werkte. Een sluitende conclusie omtrent de impact van pulsvisserij op het marien milieu kwam er vanuit wetenschappelijk onderzoek echter nog niet. De Europese Unie laat daarom toekomstig onderzoek naar de vistechniek toe onder strikte voorwaarden. In een beleidsinformerende nota schetsen ILVO, UGent en VLIZ de huidige stand van het onderzoek met betrekking tot pulsvisserij in de Noordzee.

ILVO-rassenlijst maïs 2020

rassenlijstDe nieuwe ILVO rassenlijst 2020 is bekend en kan opnieuw digitaal geraadpleegd worden via https://www.ilvo.vlaanderen.be/rassenlijst/. De website bevat naast een rassenoverzicht ook teeltinformatie en een lijst met kwekers en vertegenwoordigers van de vermelde rassen. De ILVO rassenlijst telt 7 nieuw aanbevolen kuilmaïsrassen en 1 nieuw aanbevolen korrelmaïsras.


Veevoedertabel 2019: de samenstelling van veevoedergrondstoffen geactualiseerd

veevoedertabel webappIn de Veevoedertabel 2019 zijn de chemische samenstelling en voederwaarden van een groot aantal veevoedergrondstoffen geactualiseerd, werd de klassenindeling en de voederwaardering van snijmaiskuil aangepast, en is het voortaan mogelijk om in de online voederwaardecalculator het effect van inkuilduur op de voederwaarde van snijmais te berekenen. De Veevoedertabel is een referentieproduct van CVB - het Centraal VeevoederBureau -, sinds 2019 een samenwerking tussen het Nederlandse Wageningen Livestock Research en ILVO, onder de eindverantwoordelijkheid van de Federatie Nederlandse Diervoederketen.


Alles over precisielandbouw in de groenteteelt terug te vinden op het nieuwe kennisplatform "groentenprecies"

WikileeksLangzaam maar zeker doen technieken rond precisielandbouw hun intrede in de Vlaamse land- en tuinbouw. Naast GPS sturing zijn ook bodemscans, gewasmetingen en plaatsspecifieke bemestingstechnieken aan een opmars bezig. Op de website www.groentenprecies.be zetten we alles even op een rijtje.

ILVO zoekt leghennenstallen uitgerust met een P-4.3 stalsysteem met externe droogtunnel

leghennen droogtunnelDe ILVO emissie-meetploeg bestaat reeds enkele jaren. Het doel van onze meetploeg is het meten van emissies uit stallen om zo betrouwbare en relevante emissiecijfers voor Vlaanderen te verkrijgen. We doen dit in opdracht van het departement Omgeving. Naast het genereren van actuele emissiefactoren, leveren praktijkmetingen ons bovendien nieuwe inzichten. Hoe verschillen de emissies van bedrijf tot bedrijf? Welke factoren beïnvloeden dit?

Agenda

Video

Sorteren van vis - Innoverend Vissen
Een kijk achter de schermen bij ILVO-Innoverend Vissen.

Hyperspectral camera VLAIO Proeftuin 4.0
ILVO beschikt over een camera dat verschillende soorten vlees in gehakt kan onderscheiden. En de percentage van verschillende gemalen specerijen? Wat met vreemde voorwerpen uit een heleboel groenten op een transportband? Dat kan ook, puur visueel, dankzij een hyperspectrale camera gelinkt met machine learning software.

BEL-Landschap: een citizen-science project rond biodiversiteit en opbrengst
ILVO en Rurant VZW zoeken hobby-tuinders om mee te helpen met een wetenschappelijk project rond biodiversiteit en opbrengst. Burger-wetenschappers uit Oosterlo, Zammel, Varendonk, Eindhout, Veerle en Groot-Vorst zijn nodig om vierkantemetertuintje te onderhouden en metingen uit te voeren. De tuiniers krijgen tips, groepsbijeenkomsten, en persoonlijke begeleiding in het onderhoud van het tuintje.

Grazende koe monitor
"Zit mijn grazende koe vast in een geul? Waar zou ik moeten beginnen met zoeken?" Nu kunnen deze boeren uit Saeftinge hun koeien op de computer tracken, dankzij slimme monitors die de hele kudde dag en nacht opvolgen.

Abonneren op onze nieuwsbrief?

Wens je op de hoogte te blijven van het laatste nieuws over ILVO?

Abonneer je dan op onze ILVO nieuwsgolf.