Nieuwsoverzicht

Huidige artikelen | Categories | Zoek

Nieuwsgolf maart 2013

Nette en gezonde stallen geven ook veilig voedsel. Optimalisatie van reiniging en ontsmetting in de veehouderij.

Nette en gezonde stallen zorgen voor gezonde dieren en veilig voedsel. Maar dat is niet zo evident of eenvoudig als het lijkt. Ook ILVO werkt mee om hier de puntjes op de verschillende i’s te zetten.

CLEANDESOPTHet hoofddoel van het CLEANDESOPT-project is het opstellen en uittesten van geoptimaliseerde en alternatieve reinigings- en ontsmettingsprotocollen voor pluimvee-, varkens- en melkveestallen. Dat wordt gekoppeld aan het ontwerpen en gebruiken van geoptimaliseerde analysemethoden (=meetsystemen) om de effectiviteit van de toegepaste reiniging en ontsmettings (R&O) protocollen te evalueren.

Het belang van hygiënische en kwaliteitsvolle voedselproductie is groot. We denken daarbij aan de toenemende eisen van de Westerse consument i.v.m voedselveiligheid en –kwaliteit en de druk van de Europese reglementeringen. Ook de veehouderij speelt hier een belangrijke rol. Een essentieel onderdeel van dat hygiënemanagement zijn de R&O van de stalomgeving. Dat is van belang voor de preventie en bestrijding van dierziektes en infectieziekten die van dieren op mensen kunnen overgaan (zoönosen). Het is bij de bestrijding van al deze ziekteverwekkers belangrijk om de infectiedruk op het landbouwbedrijf zo laag mogelijk te houden. Niet uitsluitend de stal zelf, maar ook andere plaatsen op het bedrijf kunnen een belangrijke broeihaard voor pathogene bacteriën zijn, met kruisbesmetting en ziektes bij de mens als mogelijk gevolg.

Bij de R&O van de stalomgeving is het zeer belangrijk om een grondige reiniging uit te voeren, vooraleer er ontsmet wordt. Dit omdat eventueel resterend organisch materiaal (= vuil) de werking van verscheidene ontsmettingsmiddelen aanzienlijk doet verminderen of zelfs teniet doet. De voorbije jaren zijn er steeds meer en meer richtlijnen over R&O van stallen beschikbaar. Desalniettemin is een blijvende grondige en praktische kennis omtrent R&O voor de bedrijven cruciaal en blijven nog heel wat vragen over een efficiënte R&O onbeantwoord.

Bovendien kunnen alternatieve R&O technieken en producten mogelijk het aantal kiemen op een bedrijf efficiënt omlaag halen en eventuele aanhoudende besmettingen verder helpen reduceren.

Het onderzoek zal bestaan uit veldproeven waarin verschillende reiniging- of ontsmettingsprotocollen naast elkaar uitgetest worden. Dat gebeurt in qua inrichting en slijtage vergelijkbare stallen of ruimten op eenzelfde bedrijf. De proeven zullen waar mogelijk uitgevoerd worden op landbouwbedrijven die problemen hebben met ziekteverwekkers of zoönosen (Salmonella bij pluimvee, Salmonella en MRSA bij varkens en STEC/EHEC en Coxiella burnetii (Q-koorts) bij melkvee), doch ook andere bedrijven kunnen betrokken worden in de veldproeven.

De evaluatie van de uitgeteste R&O protocollen in die veldproeven zal gebeuren op basis van visuele beoordelingen van de reinheid, niet-microbiologische (bv. ATP-metrie) en microbiologische analyses. Voor de microbiologische analyses zullen er Rodac afdrukplaatjes en swabs genomen worden. Op deze manier wordt het klassieke totaal kiemgetal bepaald en worden tellingen van geselecteerde hygiëne-indicatorkiemen (bv. Enterococcus sp.) en indicatorkiemen (bv. E. coli) voor de gekozen en onderzochte targetzoönosen (bv. Salmonella) uitgevoerd. Tevens zal een kosten-baten analyse de lange termijn baten in aanmerking nemen.

Het project moet uiteindelijk een praktische handleiding voor optimale R&O procedures en meetsystemen voor de verschillende beoogde sectoren (pluimvee, varkens en melkvee) opleveren, rekening houdend met de specifieke problematieken van zoönosen in deze sectoren. Bovendien is het project voor de deelnemende landbouwbedrijven een uitgelezen kans om ondersteuning te krijgen bij de eliminatie van hardnekkige of eventueel occasionele ziekteverwekkers op het bedrijf.

Project: CLEANDESOPT (Optimalisatie van reiniging en ontsmetting in de veehouderij)
Financiering: FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu
Looptijd: september 2012 – augustus 2015
Samenwerking: Prof. Dr. J. Dewulf, UGent, Faculteit Diergeneeskunde, Vakgroep Verloskunde, Voortplanting en Bedrijfsdiergeneeskunde en ir. J. Zoons, Proefbedrijf pluimveehouderij, Geel
Contact: Koen.dereu@ilvo.vlaanderen.be en Kaat.luyckx@ilvo.vlaanderen.be