Nieuwsoverzicht

Huidige artikelen | Categories | Zoek

Thema-nieuwsgolf 'Bodem' - oktober 2014

Landbouw en natuur onverenigbaar? De zoektocht naar een balans tussen ecologische doelen, ecosysteemdiensten en economische haalbaarheid voor de landbouwsector

Via veld- en literatuurstudies, interviews en logboeken wil het ILVO de effecten van natuurgerichte beheermaatregelen op landbouwland inschatten met betrekking tot biodiversiteit, diverse ecosysteemdiensten, bedrijfsinkomen en logistiek. In Vlaanderen behoort meer dan 12% van de oppervlakte tot het Natura 2000-netwerk, waarbinnen maximaal ingezet wordt op natuurdoelen om een verder verlies aan biodiversiteit een halt toe te roepen. De omvorming naar doelhabitats voor natuur en de noodzaak om de milieudruk gerelateerd aan menselijke activiteiten te verlagen, hebben echter ook een aanzienlijke socio-economische impact op de landbouwsector. Dit onderzoek moet dan ook bijdragen tot een kosteneffectieve implementatie van beheermaatregelen.

zijn natuur en landbouw verenigbaar?De Europese Instandhoudingsdoelstellingen (IHD’s) en de op til zijnde implementatie van het Natura 2000-netwerk in landbouwgebieden hebben aanleiding gegeven tot een samenwerkingsproject tussen ILVO, de Universiteit Gent en VITO, waarin een afwegingskader voor zowel landbouw, maatschappij en natuur centraal staat. In een eerste stap van het onderzoek wordt de impact bepaald van een aantal natuurgerichte maatregelen, zijnde aangepaste bemesting (stalmest en nulbemesting), perceelsranden en houtkanten, op de levering van ecosysteemdiensten (ESD), de landbouwproductie en op de biodiversiteit.

Aan de hand van een meta-analyse zal worden onderzocht wat het effect is van deze maatregelen op een zeer brede set van diensten en indicatoren. De resultaten van die meta-analyse worden getoetst aan de Vlaamse context aan de hand van een veldcampagne, waarvan het eerste deel in 2014 zal afgerond worden. Tijdens de campagne worden biodiversiteitsmetingen gedaan met behulp van bodemvallen, vangschalen en vegetatie-opnames. Bovendien wordt de productiviteit opgevolgd en zullen in het najaar bodemstalen genomen worden. Uiteindelijk zullen deze resultaten en de uitkomst van de meta-analyse gebruikt worden voor de financiële waardering van de ecosysteemdiensten. Tegelijkertijd wordt aan de hand van interviews en logboeken ook nagegaan welke kosten, baten en opbrengstveranderingen de landbouwer zal ondervinden. Dit zal uiteindelijk toelaten om de private verliezen en opbrengsten voor de landbouwer af te wegen tegen de maatschappelijke voor-en nadelen van de ecosysteemdiensten. Het uiteindelijke doel is een kosteneffectieve realisatie van de Natura 2000-doelstellingen met aandacht voor sociaal-economische haalbaarheid.

Project: Het ecosysteemdienstenconcept als instrument voor een ecologische en socio-economische optimalisatie van natuurgerichte maatregelen op landbouwland
Financiering: IWT
Looptijd: Januari 2014 - December 2017
Samenwerking: ILVO (onderzoeksdomein Teelt en Omgeving), UGent (Labo voor Bos en Natuur), VITO
Contact: Laura Van Vooren, Bert Reubens, Kris Verheyen (Kris.Verheyen@ugent.be), Steven Broekx (Steven.Broekx@vito.be)