4 eenheden

De onderzoeksactiviteiten zijn gestructureerd in 4 eenheden: Dier, Landbouw en Maatschappij, Plant en Technologie en Voeding

Eenheid Dier naar boven

Afdelingshoofd: Bart Sonck

De Eenheid Dier richt het wetenschappelijk onderzoek op een duurzam(er)e veehouderij (rundvee, varkens en kleinvee) en de exploitatie van de mariene rijkdommen, de bescherming van het continentale en mariene milieu, de bevordering van het dierenwelzijn en het leveren van kwaliteitsvolle en veilige dierlijke eindproducten. De eenheid verleent ook specifieke diensten voor de overheid en de sector.

ANIMALAB

De dienst- en adviesverlening van de Eenheid Dier gebeurt ondermeer in ANIMALAB. In dit referentielabo wordt veevoedingsonderzoek verricht en de nutritionele waarde van dierlijke eindproducten nagegaan. Daarnaast meet men hier ook de kwaliteit van vis, schaal- en weekdieren, bepaalt men contaminanten in milieustalen en het vet van visserijproducten, en voert men biologisch milieuonderzoek uit. Via Preventagri, ADVIS en CIVIS, enz. en via contractonderzoek voor de agro-industrie kunnen de sectoren gespecialiseerde technologische adviezen en diensten bestellen.

Onderzoeksdomeinen:

  • Veehouderij
    Wetenschappelijk directeur: Sam De Campeneere
    Rundveehouderij: De drijfveer is verduurzaming van de melk- en vleesveesector. Hier zitten de experts in /bepaling van voederwaarden en nutriëntenbehoeften /optimalisatie van (ruw- en kracht)voeder /valorisatie van (nieuwe) reststromen als voeder en van additieven /beïnvloeding van dierlijke emissie (methaan) en excreties (stikstof, fosfor) /verbeterde diergezondheid & dierenwelzijn /opwaardering van melk- en vleeskwaliteit /innovaties qua stalinrichting. Voor dit onderzoek beschikt ILVO over een melkveekudde met een 100-tal lacterende Holsteinkoeien en een 60-tal zoogkoeien.
    Varkenshouderij: De drijfveer is verduurzaming van de vleesvarkens- en zeugenhouderij. Hier zitten de experts in /afstelling van voederstrategie en additieven op nutriëntenbehoeften beheersing van dierlijke emissie (ammoniak) en excreties (stikstof, fosfor) /optimalisatie van diergezondheid, dierenwelzijn en vleeskwaliteit /innovaties qua huisvesting / kennisopbouw en reductie van berengeur. Voor dit onderzoek beschikt ILVO over een proefaccomodatie voor 140 zeugen en 900 vleesvarkens.
    Kleinveehouderij: De drijfveer is verduurzaming van de pluimveehouderij (leg-, vleeskippen, kalkoen) en de konijnensector. Wij zijn sterk in /evaluatie en afstelling van voederstrategie en additieven volgens nutriëntenbehoeften (voeder- en productieproeven, verterings- en balansproeven, fysiologisch onderzoek) /beheersing van dierlijke emissie en excreties (stikstof, fosfor) /optimalisatie van dierenwelzijn en van vlees- en eikwaliteit. ILVO beschikt daarvoor over proefstallen met kleine proefeenheden die veel behandelingen en herhalingen mogelijk maken.
  • Aquatisch milieu en kwaliteit
    Wetenschappelijk directeur: Hans Polet
    We inventariseren biologische, toxicologische, chemische effecten van pollutie & afval, exoten, zand- en grindwinning, baggerstorten, windmolens, visserijactiviteiten, mariene beschermde gebieden. We bestuderen ecosystemen in verschillende habitats (macro- en epibenthos, vis, plankton). We monitoren kwaliteit, versheid en authenticiteit van vis, schaal- en schelpdieren. We ontwikkelen hiervoor analysetools en verbeteringsstrategiën.
  • Visserij en aquatische productie
    Wetenschappelijk directeur: Hans Polet
    Dit domein omvat visserijbiologie, visserijtechniek en aquacultuur. We inventariseren visbestanden en adviseren over quota en duurzame visserijen. Vanuit de technische kennis van het vistuig bestuderen we soortselectieve en ecologische aanpassingen en alternatieve visserijmethodes. We ontwikkelen aquacultuursystemen voor vis en schaaldieren op zee en in recirculatiesystemen op land. Via een geïntegreerde aanpak implementeren we innovaties.

Eenheid Landbouw en Maatschappij naar boven

Afdelingshoofd: Joris Relaes, ad interim

De eenheid Landbouw & Maatschappij is de sociaaleconomische pijler van ILVO. In 2006 werd de volgende missie ontwikkeld voor deze eenheid: ‘het op een wetenschappelijke basis aanbieden en verhelderen van maatschappelijke keuzen rond een duurzame en competitieve Vlaamse landbouw en visserij’.

Deze missie en het verwachtingspatroon van de klanten (overheid, sector en collegaonderzoekers) leidden ertoe dat het onderzoek rond drie aandachtspunten uitgebouwd werd: (1) de integrale benadering van duurzaamheid, volgens diverse niveaus van landbouwsystemen en besluitvorming, (2) de dynamische dimensie van ontwikkelingsprocessen binnen de landbouw- en visserijsector en op het platteland en (3) de ruimtelijke eigenschappen en de ontwikkeling van het verstedelijkende platteland.

De dynamiek in de afdeling en haar onderzoeksportefeuille zorgt voor een veranderende onderzoeksorganisatie en een ruimere missie, tevens gericht op de maatschappelijke context van een veranderend platteland. De afdeling kende oorspronkelijk drie onderzoeksdomeinen, maar vanaf 2012 zal L&M de krachten bundelen in twee onderzoeksdomeinen: (1) Bedrijfs- en sectorontwikkeling en (2) Plattelandsontwikkeling. Het eerste is gericht op de dynamiek van de landbouw naar een competitieve en duurzame sector, het tweede bestudeert veranderingsprocessen, en de sturing ervan op het platteland.

Onderzoeksdomeinen:

  • Bedrijfs- en sectorontwikkeling
    We ontrafelen de complexiteit van keuzes in het verduurzamingsproces. Hoe functioneert een competitief en duurzaam productiesysteem binnen een reële fysieke omgeving, markt en beleid. Wat maakt het schokvast? We ontwikkelen beslissingsondersteunende rekenprogramma’s en modellen. We exploreren samenwerkingen in de agro-voedselketen. We bouwen instrumenten voor de beoordeling van duurzaamheid. We doorgronden leerprocessen bij stakeholders.
  • Plattelandsontwikkeling
    Rurale gebieden in hun totaliteit staan centraal. Er wordt niet enkel gefocust op de landbouwfunctie, maar ook op de complexe fysieke, economische en sociale context. We onderzoeken de gebiedsspecifieke kenmerken van regio’s. We beoordelen de impact van ruimtelijke transformaties en de mogelijkheden tot sturen, beheersen en monitoren van rurale ontwikkelingen. We analyseren participatieve processen met actoren die we samenbrengen.

Eenheid Plant naar boven

Afdelingshoofd: Kristiaan Van Laecke

Bij de Eenheid Plant bestudeert en identificeert men in het kader van de gewasbescherming de bacteriën, schimmels, virussen, insecten, mijten en aaltjes die planten kunnen teisteren en de manieren waarop men deze duurzaam kan bestrijden. Verder wordt er op toegepaste genetica en veredeling gewerkt, ontrafelen de onderzoekers de fundamentele processen van de groei en ontwikkeling van een gewas, en vergelijkt men teeltsystemen en hun effect op het gewas, de bodemkwaliteit en het milieu.

Er is ook een aparte Business Unit voor de ontwikkeling en vermarkting van hoogkwalitatief uitgangsmateriaal (zaden, stekken), voor de diagnose van plantenziekten en -plagen, voor chemische analyses op ruwvoeder, bodem en substraat en voor de detectie en beheersing van quarantaine organismen.

Onderzoeksdomeinen:

  • Gewasbescherming
    Wetenschappelijk directeur: Martine Maes
    Wij bestuderen alle ziekteterreinen: acarologie, bacteriologie, entomologie, mycologie, nematologie en virologie. Wij identificeren en typeren plantenpathogenen, vaak via moleculair onderzoek. We verhelderen de relatie tussen de pathogeen en zijn waardplant. We ontwikkelen alternatieve beheersstrategieën (maar geen fytoproducten) in het kader van IPM in diverse teeltsystemen. Diagnosticeren is een belangrijke afgeleide van het onderzoek.
  • Groei en ontwikkeling
    Wetenschappelijk directeur: Isabel Roldán-Ruiz
    Hier gebeurt fundamenteel onderzoek naar de werking van plantengenomen en hun interactie met omgevingsfactoren. Welke moleculaire en fysiologische processen verklaren groei, ontwikkeling en wisselwerking met licht, vocht, kou…? De experts beheersen geavanceerde technologieën inzake plantenfysiologie, biochemie, beeldanalyse, genetica en genomica. We vertalen onze kennis naar innoverende teeltmethoden en veredelingstoepassingen.
  • Teelt en omgeving
    Wetenschappelijk directeur: Johan Van Waes
    Het onderzoek mikt op de verbetering van de opbrengst en de kwaliteit van plantaardige producties op een duurzame wijze met respect voor mens, dier en milieu. De experts optimaliseren en evalueren (nieuwe) teelttechnieken (rotaties, nieuwe gewassen, bodembewerking, nutriënten) en zaadteelttechnieken. We ontwikkelen duurzaam bodembeheer. Er zijn raakvlakken tussen landbouw en milieu/natuur. We organiseren officiële rassenproeven.
    Algemene voorstelling Teelt en omgeving (pdf)
  • Toegepaste genetica en veredeling
    Wetenschappelijk directeur: Johan Van Huylenbroeck
    Deze groep brengt de genetische diversiteit en habitat- en tijdsevolutie van plantenpopulaties in kaart. Verwantschappen binnen en tussen genetische bronnen krijgen toepassing in veredeling. Het veredelingsonderzoek behelst de ontwikkeling en het gebruik van moleculaire merkers, embryo rescue, polyploidisatie en protoplastenfusie. We maken (interspecifieke) kruisingen met o.m. verbeterde ziekteresistentie, nutriënten- of waterbenutting.

Eenheid Technologie & Voeding naar boven

Afdelingshoofd: Lieve Herman

Op het vlak van agrotechniek besteedt de Eenheid Technologie & Voeding aandacht aan mechanisatie in de landbouw. Daarbij combineert men traditionele technische competenties met moderne mathematische en IT-gebaseerde methodes. Ook voedselveiligheid staat in de kijker: onderzoekers bestuderen er de microbiologische en chemische veiligheid en kwaliteit van voedingsmiddelen van dierlijke en plantaardige oorsprong. Het onderzoek omtrent productkwaliteit en -innovatie focust dan weer op de authenticiteit van dierlijke en plantaardige producten, inclusief GGO’s en allergenen en op de verbetering van de functionele kwaliteit en valorisatie van voedingsmiddelen.

Qua dienstverlening worden geaccrediteerde laboratoriumanalyses omtrent voedingsauthenticiteit en voedselveiligheid (inclusief GGO-analyses) uitgevoerd. Er zijn ook activiteiten in het kader van de functie van nationaal referentielaboratorium voor melk en melkproducten, en voor de bepaling van het watergehalte in vlees van gevogelte, voor allergenen en voor GGO’s, referentietaken voor het Melkcontrolecentrum-Vlaanderen (MCC). Er is een geaccrediteerd laboratorium voor spuittechniek, een keuringsdienst voor spuittoestellen en een dienst voor de opvolging van erkende melk- en koeltanktechnici. Klanten uit de industrie en onderzoeksinstellingen kunnen nieuwe voedsel- en voederprocessingstechnieken testen in de vernieuwde Food Pilot pilootfabriek. Ook emissiemetingen van stallen worden uitgevoerd evenals metingen voor de afstelling van spuittoestellen. Er is advies voorhanden inzake nieuwe praktijken en technologieën bij melkveebedrijven, (hoeve zuivelproducenten (TAD Zuivel) en KMO’s.

Onderzoeksdomeinen:

  • Agrotechniek
    Wetenschappelijk directeur: Jürgen Vangeyte
    We ontwikkelen/evalueren dier- en milieuvriendelijke landbouwsystemen. Er is solide expertise inzake spuittechniek, meststofstrooiers, emissie (meting en reductie), energie, precision livestock farming en de integratie van deze technieken tot duurzame innovatieve productiesystemen. Technische competenties combineren we met mathematische en IT-gebaseerde methoden. Prototypen en proefopstellingen bouwen we in het eigen werkatelier.
  • Productkwaliteit en -innovatie
    Wetenschappelijk directeur: Marc De Loose
    Het onderzoek streeft naar optimale verwerking van primaire (dierlijke & plant-) producten tot voedings-, veevoeder- en non-food toepassingen. Er is expertise inzake kwaliteitsverbeteringen, authenticiteit, nutritionele en functionele eigenschappen, smaak, relatie voeding gezondheid, detectie van GGO’s en allergenen, valorisatie van nevenstromen, nieuwe toepassingen uit de plantenbiotech. Wij werken o.m. op zuivel, vlees/vis en groente/fruit.
  • Voedselveiligheid
    Wetenschappelijk directeur: Marc Heyndrickx
    We onderzoeken microbiologische en chemische veiligheid van voedingsmiddelen over de hele productieketen. We ontwikkelen en testen analysemethoden voor zoönotische pathogenen, bederforganismen en diergeneesmiddelenresiduen. We formuleren bestrijdings- of remediëringsmaatregelen. Bijzondere topics zijn reiniging en desinfectie, antibioticaresistentie, virulentie en/of persistentie van pathogenen en bederforganismen, migratie uit verpakkingen en mycotoxines.