Nieuwsgolf maart 2016

Maartse buien en aprilse grillen op het ILVO, want het regent interessante onderzoeksresultaten en veelbelovende nieuwe onderzoekslijnen! Gezonde en duurzame voedselproductie is hét thema van deze nieuwsbrief, met aandacht voor het welzijn van productiedieren en de kwaliteit van het milieu, maar ook voor bedrijfsvoering, vermarkting en de mening van de landbouwer.

Heet van de naald

Slachten vergt vaardigheid. Fixeermethodes voor het onverdoofd slachten van runderen.

onverdoofd slachten runderenBij onverdoofd slachten, voor de productie van halal en koosjer vlees, zijn er aangepaste methodes voorhanden om de dieren te fixeren, maar die vergen vaardigheid van het personeel. Dat blijkt uit resultaten van een Europees onderzoek dat werd uitgevoerd naar aanleiding van ongerustheid over de diervriendelijkheid van roterende fixatiesystemen. Volgens de onderzoekers kunnen met training en richtlijnen voor ”good practice” welzijnsproblemen worden vermeden tijdens het fixeren van runderen bij onverdoofd slachten.

“Voor mij een blokje vis aub”. Blokverkoop als alternatieve verkooptechniek – een pilootstudie
Vis verkopen in blok is mogelijk, maar de indeling van aangevoerde vis in blokken is niet eenvoudig, dat blijkt uit het project VisDirectPlus, een samenwerking tussen ILVO en de Vlaamse Visveiling. De kwaliteit van de vis is namelijk niet alleen afhankelijk van het oorsprongsgebied, maar ook van het seizoen, de gebruikte vistechniek en van de behandeling van de vis aan boord.

Huisvestingssystemen na de afschaffing van batterijkooien: de mening van leghenhouders
eierenWat vinden Vlaamse leghenhouders van hun huisvestingssystemen na de afschaffing van het batterijsysteem? Hoe hebben ze de omschakeling ervaren? Hoe beoordelen ze de gezondheid en het welzijn van hun kippen? ILVO-wetenschappers stelden een enquête op en legde deze vragen voor.



Immodium voor varkens? Optimalisatie van bestrijding van infecties met intestinale brachyspiren bij varkens
brachyspiraDiarree bij varkens voorkomen en behandelen zonder antibiotica, dat was de opzet van een project over de bestrijding van Brachyspira-infecties. In vivo en in vitro proeven toonden aan dat er twee beloftevolle pistes zijn voor een alternatieve bestrijding van infecties. Enerzijds zouden aanpassingen in de voederformulering infecties mogelijk kunnen onderdrukken, bijvoorbeeld door toevoeging van middellange ketenvetzuren en essentiële olie-componenten. Anderzijds blijkt dat het aanzuren van de dikke darm en maagbarrière het voorkomen van klinische letsels zou kunnen beperken, en dat een stabiele microflora essentieel is voor weerbaarheid tegen Brachyspira-infecties.

Dierenwelzijnslabel voor melk? Diervriendelijk geproduceerde melk vermarkten op maat van type consument
dierenwelzijnslabelHet belang dat consument hechten aan dierenwelzijn bij de productie van melk varieert, en dus ook de bereidheid tot het betalen van een meerprijs. Dat concluderen ILVO-onderzoekers op basis van een grootschalige enquête bij consumenten.



In de startblokken

Op café met erosie. Groenten en maïs op erosiegevoelige percelen
GomerosILVO, PCG en Inagro zetten de komende vier jaar in op een brongerichte aanpak van erosiebestrijding mét behoud van gewasrendement. Ze willen hiermee landbouwers met groenten en maïs op paars en rood ingetekende percelen ondersteunen om te voldoen aan de nieuwe randvoorwaarden erosie. Een aantal maatregelen uit het pakket van deze randvoorwaarden staan nog in hun kinderschoenen of de praktische uitvoerbaarheid ervan wordt voor bepaalde teelten sterk in vraag gesteld.

Kippenvaccins. Immunisatie van kippen tegen Campylobacter infecties.
braadkippenMinder voedselinfecties door het vaccineren van braadkippen tegen Campylobacter, dat is het doel van het recent opgestarte project CAMPIMMUN. Meer specifiek gaan onderzoekers op zoek naar een betaalbare actieve of passieve immunisatietechniek, en onderzoeken ze op welke manier deze technieken de Campylobacter diversiteit in de kippendarm beïnvloedt.


Salmonella bij varkens onder de duim gehouden? Vaccinatie van varkens tegen Salmonella Typhimurium onder praktijkomstandigheden.
varkenKunnen Salmonella infecties bij varkens onder controle gebracht worden via vaccinatie, dat is de onderzoeksvraag van het nieuwe project SUSALVAC. De doeltreffendheid van het vaccin en de eventuele implementatie ervan in een nationaal controleprogramma worden grondig onderzocht. Het uiteindelijke doel is het produceren van slachtvarkens die slechts een verwaarloosbaar risico vormen voor Salmonella Typhimurium-overdracht naar de mens.

Hoe kan voeding ons gezond maken en houden? Europese netwerking stimuleert onderzoek naar invloed van voeding op onze gezondheid.
JPILokaal onderzoek naar de wisselwerking tussen voeding en gezondheid is van groot belang, maar om deze maatschappelijke uitdaging aan te pakken, moet dergelijk onderzoek geïntegreerd en toegepast worden op Europees niveau. Daarom is ILVO partner in Europa’s Joint Programming Initiative ‘A Healthy Diet for a Healthy Life’. Na een startproject is dit initiatief toe aan zijn tweede actie, met als belangrijkste doel het harmoniseren én bestendigen van onderzoek naar voeding en gezondheid in de verschillende lidstaten.

Duurzame seabob garnalen? Ecologische en genetische basis voor een duurzame visserij op de Atlantische seabob garnaal Xiphopenaeus kroyeri in Suriname, Zuid-Amerika.
seabob bootVissen Guayana, Frans-Guyana en Suriname op dezelfde populatie seabob garnalen? Hoe belangrijk zijn mangroves als opgroeigebied en voedselbron voor de seabob garnaal? Een antwoord op deze vragen is cruciaal om de garnalenbestanden in deze regio duurzaam te kunnen beheren. Daarom werd een doctoraatsonderzoek gestart dat op basis van onderzoek ter plaatse en geavanceerde labotechnieken duidelijkheid moet scheppen over de populatiestructuur en levenscyclus van deze garnalensoort.

Smetteloze bodem? IPM Strategie voor bodemproblemen in kropsla onder glas
slaKennis verzamelen om periodieke chemische grondontsmetting te kunnen vermijden, dat is de opzet van een project opgezet door ILVO, UGent, PCG, Inagro en PSKW. Uiteindelijk doel is een website en app die raadpleegbaar zijn voor telers op zoek naar de beste IPM-strategie voor hun bodem.



Verharding en verfijning van de zeebodem. Functionele biodiversiteit in sedimenten onderhevig aan verandering: implicaties voor de biogeochemie en voedselwebben in een management context
sedimenten op de zeebodemOnze zeebodem is, als gevolg van menselijke activiteiten op zee, onderhevig aan verharding en verfijning. Het is echter nog onduidelijk welke impact die sedimentveranderingen hebben op het kustecosysteem. De effecten van verfijning en verharding op het functioneren van het bodemecosysteem (biogeochemie en voedselweb) zullen daarom door experten van UGent, KBIN, ULg en ILVO in kaart gebracht worden. Specifiek zal ILVO functionele indicatoren ontwikkelen voor het toetsen van deze veranderingen ten opzichte van de EU maritieme milieudoelstellingen.

Voederbieten terug van weggeweest? Voederbiet, een gewas met toekomst voor een meer duurzame rundveehouderij
voederbietVoederbiet is in opgang op rundveebedrijven als een mogelijke derde teelt, naast maïs en gras. ILVO en HoGent onderzoeken daarom de mogelijkheden voor herintroductie van voederbieten in de Vlaamse landbouwpraktijk vanuit een machinaal, voedertechnisch en economisch perspectief.



Digestaat op maat: restproduct van vergisters zoekt nieuwe afzetmarkten.
DIMATijdens het recent opgestarte onderzoeksproject ‘Digestaat op maat’ slaat ILVO een brug tussen vergisters en nieuwe afzetkanalen voor digestaat. Die nieuwe afzetmarkten zijn onder meer landbouw, openbaar groen, en producenten van meststoffen, bodemverbeteraars en potgrond. Het is de bedoeling dat de vergisting en de nabehandeling zo wordt bijgestuurd dat er een meer aantrekkelijk product voor de potentiële afnemers ontstaat.

Vissen op gas? LNG als alternatief voor diesel in de visserijsector.
visserijEen brandstof die wereldwijd naar voor geschoven wordt als alternatief voor dieselbrandstof is LNG, wat staat voor Liquefied Natural Gas. In het kader van het IWT-project TECHVIS bekijkt ILVO de toepassingsmogelijkheden voor de Vlaamse visserijsector. De boomkorvisserij is namelijk een brandstofdorstige sector: zowel bij het stomen naar de visgronden als bij het slepen van het vistuig wordt er vrij veel brandstof verbruikt, en dat heeft belangrijke gevolgen voor de rentabiliteit van de visserij en voor het milieu.

In de kijker