Pers en media

ILVO persbericht - zaterdag 26 september 2015

De “roller-crimper” van ILVO op Werktuigendagen

ILVO introduceert en test een nieuw type landbouwmachine, de roller-crimper, als alternatief voor chemische of intensieve mechanische vernietiging van groenbedekkers. Onder impuls van beleidsmaatregelen zoals het MAP en het GLB krijgen groenbedekkers een steeds grotere rol in de landbouw, maar op het tijdstip van de geplande vernietiging zijn het soms lastige klanten. De roller-crimper knakt en walst de groenbedekker plat tijdens het bloeistadium. Het erop volgend hoofdgewas wordt er zonder verdere bodembewerkingen doorheen gezaaid of geplant. ILVO onderzoekt het potentieel van deze techniek in de biologische groenteteelt.

Groenbedekkers, of liever “agro-ecologisch nuttige gewassen”

Groenbedekkers vervullen een heleboel functies in de landbouw.

  • Zo bedekken en doorwortelen ze de bodem, wat gunstig is voor de bodemstructuur. Ze dragen bovendien bij aan het bodemorganische stofgehalte en houden het bodemleven actief door afgifte van voedingsstoffen in hun wortelomgeving.
  • In het kader van het MAP worden groenbedekkers voorgeschreven als vanggewas. Ze “vangen” na een hoofdgewas de resterende meststoffen en beperken zo de uitspoeling van vooral nitraat. Dezelfde vangende werking geldt ook bij het spuiten van gewasbeschermingsmiddelen en het lokken van schadelijke organismen.
  • Na de vernietiging van de groenbedekker komen de voedingsstoffen ter beschikking van het volggewas. Vlinderbloemige groenbedekkers, zoals bijvoorbeeld rode klaver, brengen luchtstikstof aan.
  • In het kader van de randvoorwaarden van het GLB spelen groenbedekkers dan weer een rol bij erosiebescherming. Bij toepassing van niet-kerende bodembewerking belemmeren de resten van groenbedekkers bijvoorbeeld het wegspoelen van grond.
  • Groenbedekkers kunnen ten slotte ook een rol spelen in de onkruidbeheersing en in de onderdrukking van ziekten en plagen.

Omwille van deze verscheidenheid aan nuttige eigenschappen, worden groenbedekkers ook wel agro-ecologisch nuttige gewassen oftewel ANG’s genoemd.

De techniek achter de roller-crimper?

De vernietiging van nuttige groenbedekkers vergt soms een energieverslindende mechanische bewerking of het gebruik van chemicaliën bij niet-vorstgevoelige types, wat het leefmilieu niet ten goede komt.
De roller-crimper techniek biedt in dit opzicht een duurzamer agro-ecologisch beheer van groenbedekkers. De roller-crimper knakt en walst de groenbedekker plat in het bloeistadium.

roller-crimperDe roller-crimper van ILVO heeft een werkbreedte van drie meter. De snijprofielen zijn in een visgraat gemonteerd. Per meter werkbreedte is minimum 400 kg gewicht nodig. De rol kan gevuld worden met vloeistof. Het volledige toestel kan op de hefinrichting vooraan of achteraan de trekker worden geplaatst en rolt op het eigen gewicht.
Na de doorgang van dit toestel kan er gezaaid en geplant worden onder een deklaag gevormd door een afstervende groenbedekker. De deklaag beschermt naderhand de bodem tegen erosie, wat vooral interessant is voor hellende percelen. Hergroei van de groenbedekker is na de bewerking onmogelijk, tenminste wanneer de planten voldoende ontwikkeld waren, want de deklaag moet dik genoeg zijn om onkruid te kunnen onderdrukken.
Zaaien of planten na gebruik van een roller-crimper vergt een aangepaste plant- of zaaitechniek. De machines dienen uitgerust te zijn met schijven die een snede aanbrengen in de mulchlaag en met gepaste elementen onder een voldoende gewicht om de plant- of zaaigeul te dichten. Technieken of methodes van bemesting dienen ook afgestemd te worden op het gebruik van de roller-crimper.

Europese verwachtingen?

De Europese onderzoekspartners in het project SOILVEG (een Europees project gericht op de biologische groenteteelt) en de betrokken praktijkmensen verwachten veel van de combinatie groenbedekkers - roller-crimper. De nieuwe praktijk kan leiden tot een toename van de ziekteweerbaarheid van de bodem, een reductie in het gebruik van fossiele brandstoffen, een algemene verbetering van de bodemkwaliteit en een vermindering van de nutriëntenverliezen en broeikasgasemissies. Al deze effecten worden de komende jaren gedetailleerd in kaart gebracht. Daarnaast worden uiteraard ook de opbrengst en de kwaliteit van de groenten nauwlettend opgevolgd. Tijdens verschillende veldexperimenten uitgevoerd door ILVO en zijn partners wordt de werking van de roller-crimper vergeleken met de traditionele manier om groenbedekkers in te werken.

De roller-crimper heeft een veelbelovende voorgeschiedenis. In de Noord-Amerikaanse akkerbouw is ervaring opgedaan in maïs-soja rotaties. De maïs krijgt vooraf een vlinderbloemige groenbedekker. Aan de soja gaat rogge vooraf. In Italië werd de techniek al toegepast in de groenteteelt, met courgette als hoofdteelt.

De roller-crimper zou voor het eerst kort in werking gebracht worden op de werktuigendagen 2015, in het bijzijn van en DOOR minister Joke Schauvliege. Op zaterdagvoormiddag 26 september te Heurne (Oudenaarde). De stand van ILVO is terug te vinden in de Maalderijstraat. www.werktuigendagen.be Minister Schauvliege was echter in Brussel weerhouden voor begrotingsbesprekingen.

Meer informatie:

Communicatie ILVO, Greet Riebbels, T 0486 26 00 14, greet.riebbels@ilvo.vlaanderen.be
ILVO onderzoeker Koen Willekens, koen.willekens@ilvo.vlaanderen.be,
SOILVEG-project http://coreorganicplus.org/research-projects/soilveg/