ILVO nieuwsgolf januari 2015

De overgang van oud naar nieuw is in vele gevallen ook een start- of afsluitmoment van ILVO-onderzoeksprojecten. In deze Nieuwsgolf kan u dan ook nalezen welke belangrijke onderzoeksresultaten werden geoogst eind 2014 en welke nieuwe doelstellingen we in het prille begin van 2015 hebben gezaaid. Spartelende platvissen, cosmetica uit de zee, gezonde voeding en fris ruikende varkens. Laat de lente nu maar komen…

Nieuw onderzoek

Als een vis in het water? Het inschatten van de overlevingskansen van platvis na teruggooi in de boomkorvisserij in het kader van de uitzonderingsmaatregel van de aanlandingsplicht.

bakkensysteemHet project Overleving werd opgestart naar aanleiding van de aanlandingsplicht – ook wel discard ban genoemd – die door de EU gefaseerd wordt ingevoerd in het Gemeenschappelijk Visserijbeleid vanaf januari 2015. De aanlandingsplicht houdt in dat alle vangsten van soorten waarvoor een quotum wordt vastgelegd moeten worden aangeland, en dat geldt zowel voor maatse als ondermaatse vissen. De aanlandingsverplichting mag echter in geen geval leiden tot het verhogen van de vissterfte. Als wetenschappelijk kan aangetoond worden dat ondermaatse vissen de vangst, het sorteren en het overboord gooien kúnnen overleven, dan voorziet de wetgeving in een uitzonderingsmaatregel voor de aanlandingsplicht. Het doel van het project was dan ook om na te gaan hoe groot de overlevingskansen zijn van de belangrijkste doelsoorten van de Belgische visserij, de platvissen.

Vlaamse Vis in Vlaanderen Verwerken? De Vlaamse visserijsector en de visverwerkende nijverheid: status, noden en kansen

Een lokale verwerking van visserijproducten kan een meerwaarde betekenen voor zowel de Vlaamse vissers als de visverwerkende bedrijven. Om beide sectoren op elkaar af te stemmen wordt door ILVO een “roadmap” gemaakt waarbij noden, knelpunten en opportuniteiten worden opgelijst op het vlak van technologie, kwaliteit, veiligheid en logistiek, en waarbij concrete innovatiemogelijkheden worden aangereikt.

Cosmetica en huisdiervoeding uit visresten? Het valoriseren van reststromen uit de visserij en visverwerkende industrie. 

ValorevisZowel de visserijsector als de visverwerkende sector staan voor de uitdaging om reststromen zo goed mogelijk te gaan benutten. Om mogelijkheden, knelpunten en opportuniteiten voor beide sectoren op te sporen, gaat ILVO binnen een multidisciplinair consortium stapsgewijs te werk. Via het in kaart brengen van de restromen, het opsporen van waardevolle componenten, het kleinschalig uitwerken van enkele restromen en socio-economische analyses worden concrete verwerkingsmogelijkheden onderzocht ten behoeve van de sector. Bovendien kunnen beleidsondersteunende adviezen met betrekking tot maximale valorisatie worden aangereikt.

Biofilms onder de loep. KILLFILM-project wil biofilmvorming in de voedselproductie onder controle brengen om de houdbaarheid van voedingsproducten te verlengen.

BiofilmsOmdat de rol van biofilms bij bederf van voedingswaren nog te weinig gekend is, starten ILVO en 4 andere kennisinstellingen een tweejarig praktijkgericht onderzoek. Dit onderzoek zal inzicht verschaffen in de aanwezigheid, vorming, mechanismen, verwijdering en voorkomen van biofilms in de voedingssector. Het uiteindelijk doel is om de houdbaarheid van producten beter te kunnen garanderen en zelfs te verlengen.

Gezonde voeding, gezond lichaam? Het bundelen van nutritionele studies moet toelaten om de invloed van voeding op onze gezondheid en op chronische ziekten te achterhalen.

gezonde voeding‘A Healthy Diet for a Healthy Life’, dat is de Europese visie. Om die visie waar te maken werd onder meer het project ENDAPASI opgestart, met ILVO als één van de Vlaamse partners. Het projectconsortium wil binnen het kader van het project onderzoeksgegevens bundelen, stroomlijnen, en delen zodat bestaande onderzoeksgegevens kunnen gebruikt worden in multidisciplinaire en internationale studies. Het project zal leiden tot een duurzaam opslag- en analysesysteem voor het nutritionele onderzoeksveld met focus op gezondheid. Op langere termijn zal het bijdragen tot betere valorisatie van en de bevordering van het nutritioneel onderzoek, en tot een verhoging van de kennisopbouw en het begrip over hoe voeding en nutritionele aspecten de humane gezondheid kunnen verbeteren.

Resultaten

Samen sterk tegen indringers. Invasieve uitheemse soorten in Europese kustzones vermijden en aanpakken door grensoverschrijdende samenwerking.

Een constructieve samenwerking tussen beleid, wetenschap en stakeholders. Een online Europees informatiesysteem. Vroege detectie en controle. Bewustmaking en communicatie. Dat alles is nodig om invasieve uitheemse soorten te weren uit en/of te controleren in onze kustzones, en om zo onze lokale biodiversiteit te bewaren en nefaste gevolgen voor de economie te vermijden. Dat blijkt uit de analyses uitgevoerd in de eerste fase van het project SE FINS. In een tweede fase gaat het consortium de uitdaging aan om die doelstellingen waar te maken in 4 Europese estuaria.

Verspilling in de visserij in kaart gebracht. De discard atlas bundelt informatie over teruggooipraktijken om de effecten van reducerende maatregelen te kunnen evalueren.

verspilling in de visserijOm maatregelen voor teruggooivermindering te kunnen evalueren is een gedetailleerde baseline nodig over de huidige teruggooipraktijken. Op basis van beschikbare lange termijn gegevens over teruggooi van vissoorten op commerciële vaartuigen stelde ILVO een “discard atlas” op. Deze gegevens over de omvang van en variatie binnen de teruggooi vormen de basis voor het opstellen en evalueren van beleidsmaatregelen die verspilling in de visserij moeten tegengaan.

Selectie tegen berengeur biedt perspectieven. KU Leuven en ILVO identificeren gen dat gelinkt is met lagere kans op berengeur.

Selectie van varkens die minder genetische aanleg hebben voor berengeur kan een grote sprong voorwaarts zijn in de productie van varkens zonder onverdoofde chirurgische castratie. Dat blijkt uit onderzoek van ILVO en de KU Leuven, waarbij een merkergen voor berengeur werd gedetecteerd. Varkens geselecteerd tegen berengeur hadden minder berengeurcomponenten in hun vet en bloed, een betere slachtkwaliteit en een hoger vleespercentage.

Gezonde kip, gezond kuiken? Maternale transitie van omega 3 vetzuren van moederdier naar nakomelingen bij vleeskippen.

Omega3Omega 3 vetzuren die worden toegevoegd aan het voeder van vleeskippen worden effectief doorgegeven aan de nakomelingen, dat blijkt uit recent ILVO-onderzoek. Er werden echter nog geen positieve effecten waargenomen van deze vetzuren op zowel de prestaties van de moederdieren als de gezondheid van hun nakomelingen.

Duurzame voedingssystemen via Europese netwerking. Het FP7 ERA-Net SUSFOOD coördineerde Europees onderzoek in functie van duurzame voeding in de ganse voedingsketen.

susfood workshopIn verschillende Europese lidstaten, geassocieerde landen en afzonderlijke regio’s gebeurt al heel wat onderzoek in functie van duurzame voeding maar de Europese Commissie erkende de behoefte aan het meer stroomlijnen van het onderzoek en het onderling afstemmen van de nationale en regionale onderzoekprogramma’s. De EC stelt daarom in het European Research Area platform ERA middelen ter beschikking om deze doelstellingen via netwerkprojecten te bereiken. ILVO werkte concreet mee via de ontwikkeling van een “online mapping and partnering tool” en via het uitwerken van onderzoeksvoorstellen.

Nieuwtjes